Tóm tắt

Trong nhiều thập kỷ, thị trường ô tô Đông Nam Á được định hình bởi sự thống trị của các thương hiệu Nhật Bản, xe hai bánh chạy xăng và tham vọng điện hóa khiêm tốn. Bức tranh này đã thay đổi đáng kể. Tính đến cuối năm 2025, các quốc gia ASEAN hiện nằm trong nhóm những thị trường có mức độ tiếp nhận xe điện (EV) cao nhất thế giới — vượt qua Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Liên minh châu Âu trên các chỉ số thâm nhập chủ chốt.¹

Bài viết này phân tích quá trình chuyển đổi sang EV đang tăng tốc trên toàn Đông Nam Á, xác định các cơ hội thị trường mang tính cơ cấu phát sinh từ sự chuyển dịch này, đồng thời minh họa cách các doanh nghiệp trong khu vực, đặc biệt là những doanh nghiệp có nguồn gốc từ ASEAN, đang ở vị thế thuận lợi nhất để tận dụng các cơ hội đó. Bài viết kết thúc bằng những hàm ý thực tiễn dành cho nhà đầu tư và các doanh nghiệp gia nhập thị trường.

Tổng quan thị trường: EV Đông Nam Á qua các con số

Thị trường xe điện ASEAN được định giá khoảng 4,6 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến sẽ đạt 6 tỷ USD vào năm 2026, trước khi tăng trưởng mạnh mẽ lên 23,6 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 31,6%.² Theo một ước tính khác, thị trường này có thể tạo ra cơ hội doanh thu hàng năm từ 80 đến 100 tỷ USD vào năm 2035, tăng từ chỉ 2 tỷ USD vào năm 2021.³

Bảng dưới đây tóm tắt tình trạng thị trường EV tại năm thị trường ô tô lớn nhất ASEAN tính đến năm 2025:

Bảng 1: EV Đông Nam Á thị trường tình trạng: 5 các thị trường trọng điểm (2025)

Tổng hợp của B&Company

Tại Đông Nam Á, doanh số bán xe điện đã tăng gần 50% vào năm 2024, chiếm 9% trong tổng doanh số bán ô tô toàn khu vực. Trong số 5 thị trường nêu trên, Việt Nam và Thái Lan ghi nhận thị phần riêng lẻ cao nhất.⁸

Chính sách là động lực: Chính phủ đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi

Sự tăng trưởng của EV tại Đông Nam Á không hoàn toàn do thị trường thúc đẩy; quá trình này đã được định hình tích cực bởi chính sách của chính phủ, và việc hiểu rõ các chính sách đó là yếu tố thiết yếu đối với bất kỳ chiến lược gia nhập thị trường nào.

Indonésia đã triển khai hai đòn bẩy mạnh mẽ: giảm thuế giá trị gia tăng đối với doanh số EV đáp ứng các ngưỡng tỷ lệ nội địa hóa, và tạm thời cắt giảm thuế nhập khẩu cho các nhà sản xuất cam kết sản xuất tại địa phương vào năm 2026. Kết quả là, tính đến giữa năm 2025, bảy nhà sản xuất đã cam kết thành lập cơ sở sản xuất tại địa phương, bao gồm Aion, Gili, Maxus và BYD (Trung Quốc), Citroën (Pháp), Volkswagen (Đức) và VinFast (Việt Nam), cùng với thương hiệu CATL của tập đoàn pin Trung Quốc CATL.⁴

Thái Lan: Chiến lược “30@30” của nước này đặt mục tiêu đạt 30% xe không phát thải vào năm 2030 và 100% vào năm 2035.⁵ Được hỗ trợ bởi chương trình khuyến khích EV3.5, quốc gia này hiện có hơn 3.700 trạm sạc công cộng với 11.600 đầu nối, trong đó hơn 6.000 là bộ sạc nhanh DC.⁵

Vietnam VinFast đã kết hợp các ưu đãi thuế, giảm phí đăng ký và các quy định bắt buộc về điện khí hóa giao thông công cộng để tạo ra môi trường thuận lợi cho cả các nhà sản xuất trong nước và các nhà phát triển cơ sở hạ tầng.⁵ Mẫu xe chủ lực VF 3 của VinFast đã trở thành xe bán chạy nhất tại Việt Nam năm 2025, với 75% xe được bán trực tiếp cho người tiêu dùng, một sự thay đổi mạnh mẽ so với chiến lược ưu tiên đội xe trước đây.⁴

Môi trường chính sách trên toàn ASEAN không đồng nhất, nhưng định hướng là nhất quán: các chính phủ đang sử dụng các yêu cầu nội địa hóa sản xuất, ưu đãi tài khóa và chi tiêu cho cơ sở hạ tầng để đồng thời đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang EV tại Đông Nam Á và thu hút đầu tư nước ngoài.

Nghiên cứu điển hình: VinFast tại Indonesia — Mô hình cho khu vực

Việc VinFast mở rộng tại Indonesia thể hiện một chiến lược gia nhập thị trường EV Đông Nam Á đầy tham vọng của một doanh nghiệp trong khu vực, đồng thời là mô hình mà các nhà đầu tư khác đang theo dõi sát sao.

Công ty đã đưa nhà máy Subang tại Tây Java vào hoạt động vào tháng 12 năm 2025, chỉ 17 tháng sau khi khởi công. Cơ sở này có mức đầu tư ban đầu 200 triệu USD, công suất 50.000 xe mỗi năm và kế hoạch mở rộng lên 350.000 xe mỗi năm.⁶ Nhà máy sản xuất các phiên bản tay lái bên phải của các mẫu e-SUV VF3, VF5, VF6 và VF7, đồng thời được định vị là trung tâm xuất khẩu xe tay lái bên phải của VinFast đến các thị trường APAC, bao gồm Thái Lan, Malaysia và Australia.⁶

Chiến lược của VinFast tại Indonesia được tích hợp một cách có chủ đích: hoạt động bán xe và mạng lưới đại lý được kết hợp với vận hành đội xe công nghệ gọi xe (taxi Xanh SM, được mở rộng thông qua quan hệ hợp tác với tính năng Green SM của Gojek), hạ tầng sạc V-Green và quan hệ đối tác với các tổ chức tài chính.³ Vào tháng 2 năm 2026, VinFast đã ký các biên bản ghi nhớ về xe tay ga điện với bảy tập đoàn đại lý tại Indonesia, cho thấy sự mở rộng hơn nữa vào phân khúc xe hai bánh.⁷

Nghiên cứu thị trường cho thấy gì: Trao đổi với Central Insight Indonesia

Đội ngũ B&Company gần đây đã có buổi trao đổi với Thông tin chi tiết trung tâm Central Insight Indonesia, một công ty nghiên cứu thị trường có trụ sở tại Jakarta, có khả năng tiếp cận trực tiếp với hành vi người tiêu dùng Indonesia và các lĩnh vực ngành, nhằm tìm hiểu cách VinFast đang được thị trường đón nhận cũng như những động lực mang tính cơ cấu đang định hình việc tiếp nhận EV nói chung. Nội dung dưới đây phản ánh những thông tin được chia sẻ trong cuộc trao đổi đó.

“Chúng tôi tin rằng VinFast vẫn còn nhiều dư địa để tăng trưởng tại Indonesia, dù hiện tại công ty đã đạt mục tiêu doanh số kể từ khi mở rộng sang thị trường này.
Đây là thời điểm thuận lợi để các nhà sản xuất EV mở rộng thị trường, vì có một số yếu tố thúc đẩy có thể khiến người dân chuyển từ ô tô sử dụng động cơ đốt trong (ICE) sang EV:

– Xe điện (EV) đã được đón nhận rộng rãi, đặc biệt tại các thành phố lớn. Hiện nay, nhiều người không còn xem EV là lựa chọn thứ hai sau xe động cơ đốt trong (ICE), mà cũng đang cân nhắc EV như lựa chọn hàng đầu. Cơ sở hạ tầng sạc công cộng, chủ yếu trên đảo Java, đã phát triển tốt, vì vậy mối lo ngại của công chúng về số lượng trạm sạc hạn chế đã giảm đáng kể so với vài năm trước. Tính đến tháng 12 năm 2025, Indonesia có 4.778 trạm sạc công cộng và đặt mục tiêu đạt 192.253 trạm tại 3.099 địa điểm vào năm 2034. Mục tiêu năm 2034 dựa trên dự báo số lượng xe điện 4 bánh (4W EV) sẽ đạt 2,8 triệu chiếc trong năm đó. ⁹

– Tình trạng giao thông vào giờ cao điểm tại thủ đô Jakarta của Indonesia được điều chỉnh bởi chính sách biển số chẵn-lẻ, theo đó chữ số cuối trên biển số xe phải trùng với ngày trong tháng để xác định xe có được phép đi vào các tuyến đường chính của Jakarta trong giờ cao điểm hay không. Tuy nhiên, chính sách này không áp dụng cho EV, khiến nhiều người đi lại hằng ngày đến Jakarta sở hữu EV nhờ tính linh hoạt trong giờ cao điểm.

– Tình hình cung ứng nhiên liệu bán lẻ tại Indonesia đã trở nên bất ổn kể từ năm ngoái, do các doanh nghiệp nhiên liệu tư nhân đôi khi bị thiếu nguồn cung, trong khi nhiều người ưa chuộng các nhà bán lẻ nhiên liệu tư nhân nhờ dịch vụ tốt và chất lượng sản phẩm cao. Giá nhiên liệu không trợ cấp và dầu diesel cũng tăng vọt do xung đột địa chính trị tại Trung Đông, càng làm gia tăng gánh nặng chi phí nhiên liệu của người dân. Vì vậy, EV đã trở thành một lựa chọn hợp lý hơn.

– Xét về giá, VinFast thuộc nhóm có tính cạnh tranh cao, mang lại giá trị lớn so với chi phí bỏ ra. So với xe ICE trong phân khúc giá thấp đến trung cấp, EV ở mức giá tương đương thường có chất lượng hoàn thiện tốt hơn và nhiều tính năng hơn, đây cũng là những yếu tố thu hút chính đối với người tiêu dùng bên cạnh chi phí vận hành và bảo dưỡng thấp. Mức giá cạnh tranh cũng được hỗ trợ bởi các chính sách ưu đãi của chính phủ.”

— Thông tin chi tiết trung tâm, một công ty nghiên cứu thị trường Indonesia, theo trao đổi với B&Company.

Nhận định này phù hợp với quan sát của B&Company về bức tranh EV trong khu vực: Đối với nhiều người dân tại các thành phố lớn ở Đông Nam Á, EV hiện là lựa chọn mua hàng đầu chứ không phải phương án dự phòng. Tình trạng bất ổn trong nguồn cung nhiên liệu đang âm thầm thúc đẩy sự chuyển dịch này theo những cách mà dữ liệu tổng hợp vẫn chưa phản ánh được. Ngoài ra, trong phân khúc trung cấp, giá trị so với chi phí bỏ ra là yếu tố quyết định quan trọng hơn nhiều so với tính thân thiện với môi trường—một khác biệt sẽ trực tiếp định hình cách các nhà sản xuất định vị sản phẩm và xây dựng các gói tài chính.

Các cơ hội hiện hữu ở đâu

Quá trình chuyển dịch sang EV tại Đông Nam Á không chỉ tạo ra một cơ hội duy nhất; đây là một nhóm các cơ hội thị trường liên kết với nhau dọc theo chuỗi giá trị. Bảng dưới đây phân định các lĩnh vực cơ hội chính theo phân khúc và các thị trường dẫn đầu:

Bảng 2: Bản đồ cơ hội EV tại Đông Nam Á theo phân khúc (2025–2030)

Tổng hợp của B&Company

Phần kết luận

Quá trình chuyển dịch sang EV tại Đông Nam Á không còn là một dự báo; quá trình này đang diễn ra ngay lúc này, với tốc độ vượt qua hầu hết các dự báo thị trường. Các chính phủ đã cam kết, thái độ của người tiêu dùng đang thay đổi, và những doanh nghiệp trong khu vực có sự kết hợp phù hợp giữa giá cả, hệ sinh thái và hiện diện tại địa phương đã bắt đầu giành được thị phần.

Đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp gia nhập thị trường, cơ hội đang mở ra nhưng sẽ không tồn tại vô thời hạn. Những thị trường mang lại lợi thế cho các doanh nghiệp đi trước—Indonesia, Vietnam và Thailand—cũng đang thu hút mức độ cạnh tranh cao nhất. Gia nhập thị trường đòi hỏi nhiều hơn vốn đầu tư; điều đó đòi hỏi sự am hiểu từ thực tiễn về nhu cầu thực sự của người tiêu dùng, cách các chính sách được triển khai và nơi có khoảng trống cơ sở hạ tầng lớn nhất.

Đọc thêm

Cập nhật thị trường ô tô và xe hơi Việt Nam – Quý 4 năm 2025

Ngành sửa chữa ô tô Việt Nam trước bước ngoặt trong kỷ nguyên xe điện

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

Nguồn và tài liệu tham khảo

1. Ember Energy. ASEAN nổi lên như một nhà lãnh đạo mới trong việc phổ cập EV toàn cầu. Ngày 16 tháng 12 năm 2025. https://ember-energy.org/latest-updates/asean-emerges-as-a-new-leader-in-global-ev-adoption/

2. Mordor Intelligence. Thị trường xe điện ASEAN — Tăng trưởng, Thị phần, Quy mô và Triển vọng ngành. Tháng 1 năm 2026. https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/asean-electric-vehicle-market

3. EY-Parthenon. Cách nắm bắt cơ hội trong toàn bộ chuỗi giá trị xe điện tại Đông Nam Á. https://www.ey.com/en_my/insights/strategy/how-to-seize-opportunities-across-southeast-asias-ev-value-chain

4. SEADS / Ngân hàng Phát triển Châu Á. Đông Nam Á dẫn đầu làn sóng bùng nổ doanh số xe điện toàn cầu. Tháng 3 năm 2026. https://seads.adb.org/news/southeast-asia-leads-global-boom-electric-vehicle-sales

5. GM Insights. Quy mô và báo cáo tăng trưởng thị trường xe điện ASEAN giai đoạn 2025–2034. https://www.gminsights.com/industry-analysis/asean-electric-vehicle-market

6. Mission Media Asia. Vì sao nhà máy của VinFast tại Indonesia đóng vai trò quan trọng trong định vị thương hiệu khu vực của hãng. Ngày 17 tháng 12 năm 2025. https://missionmedia.asia/why-vinfasts-indonesia-plant-matters-for-its-regional-brand-positioning/

7. VinFast. VinFast chính thức gia nhập thị trường xe tay ga điện Indonesia, hợp tác với các đại lý chiến lược. Ngày 9 tháng 2 năm 2026. https://vinfastauto.us/investor-relations/news/vinfast-officially-enters-indonesias-e-scooter-market-partners-with

8. IEA. Triển vọng xe điện toàn cầu 2025 — Tóm tắt điều hành. https://www.iea.org/reports/global-ev-outlook-2025/executive-summary

9. CNN Indonesia. Hiện Indonesia có 4.778 SPKLU, với mục tiêu đạt 192 nghìn trạm vào năm 2034. https://www.cnnindonesia.com/otomotif/20260203162604-603-1324154/indonesia-punya-4778-spklu-saat-ini-ditargetkan-192-ribu-pada-2034