Đơn vị: triệu USD

Nguồn: Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp B&Company Việt Nam

Ngành này tập trung chủ yếu tại vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng, khi hai khu vực này chiếm hơn 91% tổng doanh thu thuần của ngành vào năm 2023. Bình Dương dẫn đầu cả nước về doanh thu thuần năm 2023 với 466 triệu USD, chiếm 31% tổng doanh thu của ngành, tiếp theo là Hà Nội (420 triệu USD–28%), Đồng Nai (297 triệu USD–20%) và Thành phố Hồ Chí Minh (134 triệu USD–9%).

Doanh thu thuần và số lượng doanh nghiệp của ngành sản xuất thiết bị y tế Việt Nam theo khu vực năm 2023

Đơn vị: %

Nguồn: Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp B&Company Việt Nam

Đầu tư nước ngoài vào ngành sản xuất thiết bị y tế tại Việt Nam

Đầu tư nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành sản xuất thiết bị y tế Việt Nam. Bộ Y tế nhấn mạnh rằng các nhà sản xuất Việt Nam chủ yếu là doanh nghiệp quy mô nhỏ và siêu nhỏ[8], hạn chế năng lực đầu tư cho R&D và sản xuất công nghệ cao[9]. Do đó, các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang chi phối thị trường, tạo ra hơn 1.300 triệu USD doanh thu vào năm 2023. Trong số đó, Nhật Bản dẫn đầu cả về số lượng doanh nghiệp và doanh thu thuần năm 2023, với nhiều nhà sản xuất hàng đầu trong ngành (Bảng 1).

Doanh thu thuần của ngành sản xuất thiết bị y tế Việt Nam theo nguồn vốn đầu tư năm 2023

Đơn vị: %

Nguồn: Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp B&Company Việt Nam

Bảng 1: Các doanh nghiệp sản xuất thiết bị y tế hàng đầu theo doanh thu thuần năm 2023

Nguồn: Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp B&Company Việt Nam

Dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục gia tăng nhờ nhu cầu trong nước ngày càng tăng và các chính sách của Chính phủ. Chính phủ Việt Nam có kế hoạch phân bổ gần một tỷ USD trong giai đoạn 2021–2025 làm vốn đầu tư trung hạn cho lĩnh vực y tế nhằm phát triển cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất và thiết bị, qua đó hỗ trợ và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế nói chung cho người dân[10], cùng với nhu cầu ngày càng tăng từ dân số già hóa. Năm 2024, Thành phố Hồ Chí Minh đã công bố Đề án Phát triển ngành Dược đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045[11]. Sáng kiến này nhằm thu hút đầu tư nước ngoài bằng cách thành lập một cụm công nghiệp chuyên biệt rộng 338 ha để sản xuất dược phẩm và thiết bị y tế tại Khu công nghiệp Lê Minh Xuân 2, dự kiến đi vào hoạt động năm 2031[12]Bộ Y tế cũng khuyến khích sản xuất trong nước bằng cách xây dựng các chính sách và khuôn khổ để thương mại hóa tốt hơn các thiết bị y tế được sản xuất trong nước, cũng như nới lỏng các quy định đấu thầu đối với các bệnh viện công.[13].

Sản xuất thiết bị và dụng cụ y tế tại một nhà máy ở Việt Nam

Nguồn: Thanh nien

Cơ hội và thách thức

Ngành sản xuất thiết bị y tế của Việt Nam đang mở rộng, mang lại cơ hội cho cả doanh nghiệp trong nước và nước ngoài. Chính phủ tích cực thúc đẩy đầu tư nước ngoài và sản xuất trong nước thông qua các chính sách ưu đãi. Với nguồn cung trong nước chỉ đáp ứng 10% nhu cầu, Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào hàng nhập khẩu[14], tạo ra một thị trường hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Mặc dù ngành sản xuất thiết bị y tế tại Việt Nam có tiềm năng tăng trưởng mạnh, các nhà sản xuất cần lưu ý và chuẩn bị cho một số thách thức. Chi tiêu cho y tế đang gia tăng nhưng vẫn ở mức thấp so với GDP khi so sánh với các nền kinh tế tương đồng, qua đó có thể hạn chế khả năng mở rộng thị trường. Bên cạnh đó, chính phủ áp dụng các quy định nghiêm ngặt về việc cấp chứng nhận lưu hành và cung ứng thiết bị y tế nhằm bảo đảm an toàn. Doanh nghiệp được yêu cầu đăng ký sản phẩm với IMDA hoặc sở y tế cấp tỉnh tùy thuộc vào phân loại sản phẩm[15], quá trình này có thể mất từ 2 đến 3 năm[16] để hoàn tất các giấy tờ hợp lệ. Những rào cản pháp lý này có thể làm phức tạp việc lập kế hoạch sản xuất, phân phối và đầu tư.

Chi tiêu y tế hiện tại tính theo tỷ lệ phần trăm GDP của Việt Nam và các nhóm quốc gia khác, giai đoạn 2014–2022

Đơn vị: %

Nguồn: WHO

Phần kết luận

Ngành sản xuất thiết bị y tế của Việt Nam đang ở giai đoạn tăng trưởng then chốt, với dòng vốn đầu tư nước ngoài đáng kể thúc đẩy quá trình mở rộng. Mặc dù vẫn còn nhiều thách thức, môi trường đầu tư thuận lợi và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng khiến Việt Nam trở thành điểm đến đặc biệt hấp dẫn đối với các nhà sản xuất thiết bị y tế quốc tế.

[1] GSO. Xu hướng già hóa dân số nhanh tại Việt Nam, thực trạng và giải pháp <Đánh giá>

[2] UNFPA. Việt Nam – Già hóa dân số <Đánh giá>

[3] GSO. Niên giám Thống kê Việt Nam – 2023 <Đánh giá>

[4] Investment Newspaper. Thị trường thiết bị y tế Việt Nam thu hút các nhà đầu tư nước ngoài <Đánh giá>

[5] International Trade Administration. Hướng dẫn thương mại theo quốc gia: Việt Nam – Chăm sóc sức khỏe <Đánh giá>

[6] Vietnam Government Portal.  Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg về việc thiết lập Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam <Đánh giá>

[7] Chúng tôi loại trừ các doanh nghiệp thuộc mã VSIC 26600 – Sản xuất thiết bị chiếu xạ, thiết bị điện tử y tế và thiết bị điện trị liệu vì các doanh nghiệp này thường được phân loại vào ngành Sản xuất sản phẩm máy tính, điện tử và quang học.

[8] Theo Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp của B&Compmany Vietnam, các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ trong ngành chiếm khoảng 90% tổng số doanh nghiệp trong nước vào năm 2023 (526 trên tổng số 588 doanh nghiệp).

[9] MoH. Dự thảo Đề án “Phát triển ngành thiết bị y tế trong nước đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030” <Đánh giá>

[10] Vietnam Government Portal. Nghị quyết số 29/2021/QH15 về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021–2025 <Đánh giá>

[11] Ho Chi Minh City Government Portal. Quyết định số 657/QĐ-UBND phê duyệt Đề án phát triển ngành dược phẩm đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 <Đánh giá>

[12] The SaigonTimes. Thành lập Khu công nghiệp dược phẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp cần những ưu đãi gì? <Đánh giá>

[13] sGovernment News. Phát triển ngành thiết bị y tế trong nước <Đánh giá>

[14] Investment News. 90% thiết bị y tế tại Việt Nam phụ thuộc vào hàng nhập khẩu <Đánh giá>

[15] Vietnam Government Portal. Nghị định số 98/2021/NĐ-CP về quản lý thiết bị y tế <Đánh giá>

[16] Thanh nien. Thiết bị y tế sản xuất trong nước đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ hàng nhập khẩu <Đánh giá>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.