Tiếng Việt 
English 
日本語 
简体中文 
한국어 
25/02/2024
Đánh giá ngành
Bình luận: Không có bình luận.
Vùng Đồng bằng sông Cửu Long nằm ở cực Nam Việt Nam, bao gồm các vùng đất ngập nước rộng lớn, thấp trũng, quanh sông Mekong. Vùng này gồm thành phố trực thuộc trung ương Cần Thơ và 12 tỉnh, tạo thành một thực thể kinh tế - xã hội quan trọng. Khi thực sự đến thăm khu vực này, có thể thấy vô số tuyến đường thủy đan xen giữa các vùng đất thấp, trong đó những chiếc thuyền nhỏ có động cơ là phương tiện vận chuyển quan trọng. Các ngành kinh tế chủ đạo là nông nghiệp và thủy sản; những ngành này cũng đóng góp đáng kể vào việc thu ngoại tệ, chẳng hạn từ tôm và hải sản xuất khẩu sang Nhật Bản.
Trong phân tích này, chúng tôi lựa chọn vùng Đồng bằng sông Cửu Long làm ví dụ để xem xét cơ cấu ngành kinh tế dựa trên tỷ trọng GDP. Khu vực I (nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản) chiếm tỷ trọng lớn nhất, trong khi khu vực II (khai khoáng và công nghiệp chế biến, chế tạo) và khu vực III (dịch vụ) chưa phát triển tương đương; do đó, có thể kỳ vọng điều này sẽ được phản ánh qua các số liệu. Tuy nhiên, như thể hiện trong biểu đồ, tỷ trọng khu vực I được ghi nhận ở mức xấp xỉ 30%, thấp hơn khu vực III. Mặt khác, con số này cao hơn đáng kể so với mức trung bình cả nước (12%) và các thành phố phát triển công nghiệp như Hà Nội (2%) và Thành phố Hồ Chí Minh (dưới 1%). Cần hiểu rằng mức “20-30% trở lên” thuộc nhóm tương đối cao.
Khi xem xét nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, có thể nhận thấy nhiều ngành đa dạng liên quan đến nông nghiệp và thủy sản, chẳng hạn như kinh doanh các sản phẩm phục vụ nông nghiệp và thủy sản, sản xuất và kinh doanh đồ gia dụng cho các hộ nông nghiệp, cũng như phân phối nông sản và các nhà máy chế biến thực phẩm, được phân loại là ‘các ngành liên quan đến nông nghiệp và thủy sản’, thuộc khu vực II và III. Tuy nhiên, chúng vẫn được phân loại vào các ngành thuộc khu vực II/III. Mặc dù nền tảng nông nghiệp và thủy sản vẫn được duy trì, nội dung của các ngành này không còn giống trước đây; có thể nói rằng quá trình “nâng cao trình độ công nghiệp” trong lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản đang tiến triển. Điều này có thể được nhận thấy ngay cả từ góc nhìn khái quát, chẳng hạn khi chia nền kinh tế thành ba khu vực. Mặt khác, con số ‘xấp xỉ 30%’ của khu vực II không nhất thiết có nghĩa là khu vực này đã ở giai đoạn có thể thu hút các ngành công nghiệp tiên tiến như sản xuất máy móc hoặc điện tử. Mặc dù việc phân chia thành ba khu vực vẫn đơn giản và thuận tiện, cách phân loại này đang dần trở nên lỗi thời trong việc phản ánh đặc điểm của một nền kinh tế phát triển.
Ngoài ra, cơ cấu ngành kinh tế cũng có thể được xem xét dựa trên số lượng người có việc làm. Trong tổng số khoảng 9,49 triệu người có việc làm tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (tính đến năm 2022), khu vực I chiếm khoảng 40.3%, vẫn chưa đạt mức đa số. Có thể thấy rằng “nông dân” không còn chiếm đa số trong lực lượng lao động.
Quay lại biểu đồ, đặc điểm theo từng tỉnh và thành phố cũng rất đáng chú ý. Với vai trò là trung tâm hành chính và kinh tế, Cần Thơ có tỷ trọng hoạt động thuộc khu vực III cao nhất, vượt 50%; khu vực II cũng chiếm trên 30%. Tỉnh Long An, giáp Thành phố Hồ Chí Minh và có sự tập trung các khu công nghiệp lớn nhất trong số 13 tỉnh, thành phố, có tỷ trọng khu vực II trên 50%. Nhìn chung, 10 tỉnh còn lại chủ yếu phụ thuộc vào khu vực I. Tuy nhiên, xét theo quan điểm nêu trên, ngay cả tại tỉnh Long An, phần lớn khu vực II có thể vẫn liên quan đến nông nghiệp và thủy sản hoặc bao gồm các ngành công nghệ thấp. Điều này phù hợp với các quan sát thực tế. Trong tương lai, khu vực II còn nhiều tiềm năng phát triển hơn nữa thông qua việc thu hút các cơ sở sản xuất và trung tâm logistics trong nhiều lĩnh vực khác nhau, không nhất thiết chỉ giới hạn ở các ngành công nghệ cao.
Vùng Đồng bằng sông Cửu Long thường được mô tả là ‘vựa lúa’ hay ’giỏ thực phẩm“ của Việt Nam, qua đó nhấn mạnh vai trò quan trọng của vùng này với tư cách là khu vực sản xuất lương thực chủ lực trong nước và quốc tế. Vai trò là một trung tâm sản xuất lương thực chủ lực cả trong nước và quốc tế của vùng sẽ không thay đổi trong tương lai. Tuy nhiên, nếu tập trung vào thực tế rằng xã hội và cơ cấu công nghiệp nội vùng đang không ngừng thay đổi ”theo hướng tiến bộ”, chúng ta có thể bắt đầu nhìn nhận vùng này từ một góc độ khác.
B&Company
Bài viết này đã được đăng trong chuyên mục “Đọc xu hướng Việt Nam” của ASEAN Economic News. Vui lòng xem bên dưới để biết thêm thông tin
