Tổng quan thị trường

Việt Nam là một cường quốc nông nghiệp ở Đông Nam Á, và do đó, nước này cũng sản xuất một lượng lớn phụ phẩm nông nghiệp hàng năm. Theo thống kê năm 2022, tổng sản phẩm phụ nông nghiệp tại Việt Nam vào khoảng 159–160 triệu tấn, bao gồm Chất thải cây trồng Chất thải chăn nuôi, Chất thải lâm nghiệp và Chất thải chế biến thủy sản¹

Agricultural by-products in Vietnam (2022)

Đơn vị: %; 100% = ~159 triệu tấn

Nguồn: Tổng cục Thống kê, Báo cáo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; BC của tổng hợp

Trong khi ~52,3% sản phẩm phụ của cây trồng được tái chế hoặc tái sử dụng³, các ngành như chăn nuôi và lâm nghiệp vẫn còn tiềm năng chưa được khai thác, chỉ ra một cơ hội lớn để thúc đẩy chuyển đổi xanh ở Việt Nam. Nếu được quản lý hiệu quả, nguồn tài nguyên này có thể tạo ra 43 triệu tấn phân hữu cơ, 87 triệu lít bioethanol và khối lượng lớn năng lượng sinh khối.

Moreover, according to the Ministry of Agriculture and Rural Development, improper management of these by-products, especially through open-field burning of rice straw, accounts for significant greenhouse gas emissions, contributing nearly 15% of Vietnam’s total emissions²

Những thay đổi mới trong việc sử dụng các sản phẩm phụ trong nông nghiệp

Nông dân và doanh nghiệp Việt Nam đã tiên phong trong những cách thức mới và sáng tạo để tái sử dụng chất thải nông nghiệp, nâng cao cả tính bền vững và lợi nhuận.

a. Trong Trồng trọt

Phân bón từ rơm rạ – Xu hướng mới của ngành nông nghiệp Việt Nam

Nguồn: lamgiau.laodongthudo.vn

Sản xuất phân bón hữu cơ

Việc ủ phân hữu cơ từ chất thải nông nghiệp đang ngày càng được ưa chuộng:

Vật liệu thông dụng: Rơm rạ, vỏ cà phê, lá mía

Ứng dụng:

– In the Mekong Delta, rice straw is composted and reused as organic fertilizer for rice paddies and vegetable gardens⁴

– In Bac Giang, farmers switched from burning rice straw to bio-composting with microbial inoculants. Through professional evaluation, the area applying this farming technique has reduced 20-30% of chemical fertilizers, while enhancing soil health and crop resilience⁵

Trồng nấm

Sử dụng vật liệu phế thải để trồng nấm mang lại nguồn thu nhập bền vững:

Vật liệu thông dụng: Rơm rạ, mùn cưa, bã mía

Ứng dụng:

– Farmers in Vinh Long and Can Tho have embraced mushroom cultivation using rice straw, increasing their annual income by approximately 20%⁶

– In Nam Dinh, the use of PAN organic leaf fertilizer has boosted mushroom yield while reducing costs⁷

Mushroom growing model using agricultural waste in Soc Trang province

Nguồn: soctrang.gov.vn

Phủ đất

Việc phủ lớp phủ tự nhiên bằng chất thải nông nghiệp giúp giữ độ ẩm cho đất và cải thiện năng suất:

Vật liệu phổ biến: Rơm, lá khô

Ứng dụng:

– Tien Giang’s fruit orchards are encouraged to actively use straw mulch to retain soil moisture, reduce erosion, and lower irrigation costs⁸

– Dong Nai farms utilize banana leaves and coconut fiber for mulching, enhancing soil quality⁹

Biomass Material Production

Biomass Material Production – New step in utilizing agricultural waste in Vietnam

Nguồn: nguyenlieudot.vn

Việc chuyển đổi các sản phẩm phụ thành nhiên liệu sinh khối góp phần vào tính bền vững về năng lượng của Việt Nam:

Vật liệu phổ biến: Vỏ cà phê, bã mía

Một số ví dụ điển hình:

– A company in Phu Tho produces biomass pellets from agricultural waste, offering a renewable energy alternative to coal¹⁰

– Companies in Gia Lai and Dak Lak have invested in building power plants using biomass fuel technology, primarily utilizing agricultural by-products (bagasse, rice husks, coffee husks, etc.) from production activities as fuel, helping to significantly reduce industrial emissions and create a sustainable circular economy model¹¹

b. Trong chăn nuôi

Nông dân Tiền Giang tận dụng nguồn mít và xơ mít dư thừa tại địa phương để chăn nuôi dê

Nguồn: THVL

Thức ăn cho động vật

Tái sử dụng chất thải nông nghiệp thành thức ăn chăn nuôi là một chiến lược tiết kiệm chi phí:

Vật liệu phổ biến: Thân cây ngô, vỏ đậu nành, mít non

Một số ví dụ điển hình:

– In Tien Giang, farmers feed goats with jackfruit waste¹²

– In Central Highlands, cattle are fed with corn stalks and soybean residues¹³

– Animal feed companies have begun using spent grain as raw material for producing livestock feed¹⁴

Đồ lót sinh học

Biological bedding: New Trend to reduce pollution and labor in Vietnam’s Livestock farming

Nguồn: Đài truyền hình Việt Nam

Các hoạt động phúc lợi động vật đang được cải thiện nhờ các giải pháp lót chuồng tự nhiên:

Vật liệu phổ biến: Mùn cưa đã qua xử lý, trấu

Ví dụ điển hình:

– Que Lam Group Join Stock Company purchases agricultural and forestry by-products to produce biological products that help reduce odors in pig farms¹⁵

– In Ba Ria-Vung Tau, the application of biological bedding in livestock waste treatment has been adopted by many large-scale pig and chicken farms in the area, yielding high effectiveness¹⁶

– A chicken farm in Tuyen Quang combines rice husks and biological additives to create environmentally friendly bedding¹⁷

Thủ công mỹ nghệ

Eco-friendly handicrafts thrive again thanks to agricultural waste

Nguồn: craftsthx.com

Nguyên vật liệu: Rơm rạ, vỏ dừa

Một số ví dụ điển hình:

– In Ben Tre, coconut husk crafts are exported worldwide¹⁸

– An Giang artisans create decorative items from rice straw¹⁹

– Quang Nam villages weave mats and baskets from dried sedge and straw²⁰

Hỗ trợ từ chính quyền địa phương

Các chính sách chủ động của chính phủ Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy việc sử dụng bền vững các sản phẩm phụ nông nghiệp:

Thực hiện chính sách

– Decision No. 5190/QD-BNN-BVTV on approving the project on Organic Fertilizer Development Plan until 2030, with a vision to 2050: Aims for 80% of provinces to create value chains integrating organic fertilizer usage; Increase proportion of organic fertilizer used in total fertilizer consumption to 30% by 2030 and 50% by 2050²¹

– Law No. 31/2018/QH14 on Crop Production and Environmental Protection: Support sustainable waste management and promote recycling²²

– Law No. 72/2020/QH14 on Environmental Protection 2020 mentions enforces recycling of crop residues and restricts harmful practices like open-field burning²³

Hỗ trợ tài chính²⁴

– State-owned banks, institutions and agricultural research centers Subsidized organic seeds and bio-fertilizers

– Banks pledge to provide preferential loans for enterprises investing in green technologies and biomass energy projects

Chương trình đào tạo

– Nationwide educational campaigns to teach farmers sustainable waste management. Notable examples include Make the World Cleaner Campaign, “Green Vietnam”

– Collaborations with research institutions for transferring best practices and innovations. GIZ–IRRI collaboration on green technology transfer in agriculture, the WISDOM project on environmental monitoring^25, và các dự án nghiên cứu nhưng Viện Môi trường Nông nghiệp Việt Nam liên quan đến việc sử dụng và phát triển các sản phẩm sinh học để xử lý chất thải và phụ phẩm nông nghiệp²⁶

– Local initiatives, such as the “No Straw Burning” campaigns from 2019 in northern provinces²⁷, đã nâng cao đáng kể nhận thức của công chúng về bảo vệ môi trường.

Cơ hội hợp tác cho doanh nghiệp Nhật Bản

Sự chuyển dịch của Việt Nam sang nền kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp xanh mang đến những cơ hội thú vị cho các đối tác quốc tế, đặc biệt là Nhật Bản. Các dự án hợp tác đầu tiên giữa các doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản đã được triển khai. Bao gồm:

Chuyển giao công nghệ

– Introduction of advanced composting machines and rapid organic waste fermenters²⁸

– Deployment of biomass pellet production technology²⁹

Liên doanh

Hợp tác sản xuất phân hữu cơ chất lượng cao, thức ăn chăn nuôi và các đơn vị khí sinh học. Đồng phát triển các hệ thống khí sinh học hiệu quả phù hợp với các trang trại vừa và nhỏ tại các tỉnh như Long An và Tiền Giang³⁰

Vietnam Animal Husbandry Association visited and worked with Kyodo Sojitz Company

Nguồn: nhachannuoi.vn

Đầu tư vào năng lượng tái tạo

Nhà máy điện tại tỉnh Hậu Giang, miền Nam Việt Nam, là dự án phát điện sinh khối đầu tiên tại Việt Nam của Erex - một tập đoàn Nhật Bản chuyên phát triển năng lượng sinh khối. Nhà máy đốt khoảng 130.000 tấn trấu mỗi năm. Điện được tạo ra được bán theo chương trình hỗ trợ giá điện (FiT) của Việt Nam. Ngoài ra còn có các cuộc thăm dò sản xuất ethanol từ sắn và trấu³¹

Chuỗi kinh tế tuần hoàn nông nghiệp

Tỉnh Long An đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với các tập đoàn lớn của Nhật Bản trong lĩnh vực cung cấp nguyên liệu sinh khối và xử lý nước thải. Trong đó, Tập đoàn Sumitomo Forestry đã đầu tư vào dự án Vina Ecoboard tại Long An, chuyên sản xuất ván gỗ từ cây keo và cung cấp nguyên liệu sinh khối cho các nhà máy điện sinh khối³²

Biên bản ghi nhớ (MOU) và Lễ trao đổi hợp tác đầu tư giữa Tập đoàn Lâm nghiệp Sumitomo và các doanh nghiệp địa phương

Nguồn: vnanet.vn

Thách thức và triển vọng tương lai

Đầu tư vào công nghệ tái chế chất thải nông nghiệp đòi hỏi vốn lớn và chuyên môn. Nhiều nông dân và doanh nghiệp nhỏ không có khả năng tiếp cận nguồn tài chính hoặc kiến thức để áp dụng các công nghệ mới, dẫn đến việc sử dụng chất thải nông nghiệp không hiệu quả³³

Nevertheless, with Vietnam’s strong government commitment, an increasingly aware farming community, and international support, the future of green transformation through the effective use of crop by-products is bright.

Phần kết luận

Vietnam’s green transformation, rooted in the effective use of crop by-products, is setting a new benchmark for sustainable agriculture and circular economic growth in Southeast Asia. By converting waste into valuable resources, Vietnam not only addresses environmental concerns but also strengthens rural economies.

Thông qua đổi mới liên tục, các chính sách hỗ trợ và hợp tác quốc tế mạnh mẽ - đặc biệt là với các đối tác như Nhật Bản - Việt Nam đang sẵn sàng trở thành một nhân tố đầy triển vọng trong lĩnh vực nông nghiệp xanh.

¹https://www.researchgate.net/

² BC tổng hợp từ nhiều bài viết trên internet

³ Theo Cục Trồng trọt

⁴ https://www.vietnamplus.vn/tai-su-dung-rom-ra-gia-tang-gia-tri-cay-lua-o-dong-bang-song-cuu-long-post826438.vnp

⁵ https://hoinongdan.bacgiang.gov.vn/21804-su-dung-hieu-qua-phu-pham-nong-nghiep.html

⁶ https://baocantho.com.vn/tan-dung-rom-ra-nang-cao-thu-nhap-a164904.html

⁷ https://baonamdinh.vn/tin-nong/202406/danh-gia-mo-hinh-trinh-dien-su-dung-phan-bon-la-huu-co-pan-0fc0815

⁸ https://tiengiang.gov.vn/chi-tiet-tin?%2Fhuong-dan-nong-dan-ung-pho-han-man-tren-cay-trong%2F19627917

⁹ https://baodongnai.com.vn/phong-su-ky-su/202309/nhan-giong-va-nuoi-trong-nam-rom-tren-than-la-chuoi-8084a72

¹⁰ https://www.vietnamplus.vn/ung-dung-san-xuat-vien-dot-biomass-tu-phe-phu-pham-nong-nghiep-post288763.vnp

¹¹ BC tổng hợp từ nhiều bài viết trên internet

¹² https://www.thvl.vn/lam-giau-tu-viec-tan-dung-mit-dat-xo-mit-de-nuoi-de.html

¹³ https://baolamdong.vn/kinh-te/202501/ho-tro-nong-dan-trong-bap-nuoi-bo-sua-d6818dc/

¹⁴ http://bahemdongphat.com/

¹⁵ https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=i-_gwvdadOc&utm

¹⁶ https://baria-vungtau.gov.vn/

¹⁷ https://vtv.vn/video/nong-nghiep-xanh-tan-dung-phu-pham-cay-trong-hieu-qua-730016.htm

¹⁸ https://handicrafthx.com/news/learn-about-ben-tre-coconut-handicrafts-and-coconut-handicraft-products/675.html

¹⁹ https://vinahandicrafts.com/san-pham-gobojime-tet-ben-tu-lua-non/

²⁰ https://culaochamtour.com/thong-tin-du-lich-quang-nam/lang-chieu-ban-thach-duy-xuyen-quang-nam.html

²¹ https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Linh-vuc-khac/Quyet-dinh-5190-QD-BNN-BVTV-2023-De-an-Phat-trien-san-xuat-su-dung-phan-bon-huu-co-den-2030-603661.aspx

²² https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Linh-vuc-khac/Luat-Trong-trot-2018-336355.aspx

²³ https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Luat-so-72-2020-QH14-Bao-ve-moi-truong-2020-431147.aspx

²⁴ BC tổng hợp từ nhiều bài viết trên internet

²⁵ Reference document: https://collections.unu.edu/eserv/UNU%3A1892/pdf3946.pdf

²⁶ https://tapchi.vaas.vn/sites/tapchi.vaas.vn/files/tapchi/2021-10/tc1_0.pdf

²⁷ https://nongnghiepmoitruong.vn/ha-noi-khong-khi-bi-o-nhiem-do-dot-rom-ra-d609822.html

²⁸ https://www.argusmedia.com/en/news-and-insights/latest-market-news/2682422-japan-s-erex-starts-up-biomass-power-plant-in-vietnam

²⁹ https://www.bioenergy-news.com/news/japanese-and-vietnamese-companies-initiate-biomass-pellet-production-trial

³⁰ https://theinvestor.vn/japanese-investors-eye-biomass-feedstock-wastewater-treatment-projects-in-southern-vietnam-d15191.html

³¹ https://www.argusmedia.com/en/news-and-insights/latest-market-news/2682422-japan-s-erex-starts-up-biomass-power-plant-in-vietnam

³² https://sfc.jp/english/news/pdf/20160219.pdf

³³ https://www.taiwannews.com.tw/news/6093445

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.