Nguồn: Nhóm Đối tác Năng lượng Việt Nam

Đối với amoniac xanh, Hiện nay, nhu cầu amoniac tại Việt Nam tập trung chủ yếu vào sản xuất phân bón. Tuy nhiên, theo Quyết định số 500/QD-TTg về Quy hoạch phát triển điện quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được ký năm 2023, amoniac sẽ đóng vai trò quan trọng như một nhiên liệu thay thế cho các nhà máy điện than. Đến năm 2050, tất cả các nhà máy điện than sẽ chuyển đổi hoàn toàn sang sử dụng sinh khối và amoniac, với tổng công suất từ 25.632 MW đến 32.432 MW, chiếm từ 4,51 tỷ tấn đến 6,61 tỷ tấn trong tổng công suất năng lượng của cả nước.[11]. Sự thay đổi này sẽ thúc đẩy nhu cầu amoniac từ 1,967 triệu tấn vào năm 2025 lên 48,164 triệu tấn vào năm 2050, tương ứng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 14%.

Forecasted demand for ammonia in Vietnam from 2025 to 2050

Đơn vị: nghìn tấn

Nguồn: PVN

Với nhu cầu trong nước tăng cao và triển vọng xuất khẩu, Việt Nam đã thu hút nhiều dự án sản xuất hydro xanh và amoniac xanh từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

– Nhà máy sản xuất hydro xanh Trà Vinh thuộc Nhóm giải pháp xanh là nhà máy sản xuất hydro đầu tiên của Việt Nam, khởi công xây dựng vào năm 2023. Dự án dự kiến đi vào hoạt động vào cuối năm 2026, có khả năng sản xuất 575 tấn amoniac xanh mỗi ngày bằng năng lượng tái tạo như năng lượng gió và năng lượng mặt trời[12].

– Năm 2024, Tập đoàn Hoa Điện Trung Quốc, một doanh nghiệp nhà nước của Trung Quốc, đang thảo luận với công ty Việt Nam Công ty CP Minh Quang khoảng $2,39 tỷ nhà máy hydro xanh tại tỉnh Quảng Trị miền Trung. Dự án sẽ có sản lượng hàng năm là 60.000 tấn hydro xanh sử dụng năng lượng mặt trời[13].

– Công ty Việt Nam Tập đoàn Phú Mỹ cũng đang để mắt đến một dự án phức hợp trị giá 825 triệu đô la bao gồm một cơ sở sản xuất hydro, một cảng tổng hợp và một khu công nghiệp tại Bình Định. Sản lượng hydro xanh của dự án dự kiến là 20.000 tấn từ năm 2026 đến năm 2030 và tăng lên 160.000 tấn từ năm 2030 đến năm 2035[14].

Chính sách của Chính phủ về phát triển Hydro xanh và Amoniac xanh

Chính phủ Việt Nam đã có những bước đi quan trọng hướng tới thúc đẩy phát triển hydro xanh và amoniac xanh.

(1) Nghị quyết số 55-NQ/ của Bộ Chính trịTW về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được ký kết năm 2020 đã nêu bật tầm quan trọng của các nguồn năng lượng tái tạo trong lộ trình chuyển đổi năng lượng của Việt Nam. Tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng cung cấp năng lượng sơ cấp sẽ tăng lên từ 15% đến 20% vào năm 2030 và từ 25% đến 30% vào năm 2045[15].

(2) Quyết định số 500/QĐ-TTg đã ký vào năm 2023 và Quyết định số 165/QĐ-TTg được ký kết vào năm 2024, thúc đẩy nhu cầu trong nước về hydro xanh và amoniac xanh thông qua các ứng dụng trong ngành điện, giao thông vận tải và ngành sản xuất. Quyết định số 165/QD-TTg cũng nêu bật nhu cầu lưu trữ, vận chuyển và phân phối hydro hợp lý, cũng như các cơ hội xuất khẩu.

(3) Nghị định số 58/2025/NĐ-CP việc xây dựng Luật Điện lực liên quan đến Phát triển Điện năng lượng tái tạo và Điện năng lượng mới được ký kết vào năm 2025 cho thấy cam kết của quốc gia đối với việc phát triển các nguồn năng lượng bền vững. Theo Nghị định, các dự án sản xuất điện sử dụng hydro xanh 100%, amoniac xanh hoặc kết hợp của chúng có thể được miễn thuế diện tích biển và tiền sử dụng đất trong tối đa 3 năm trong giai đoạn xây dựng cơ bản, với mức giảm tiếp theo. Các dự án cũng được hưởng lợi từ sản lượng điện tối thiểu theo hợp đồng dài hạn là 70% trong thời gian trả nợ gốc và tối đa 12 năm, giúp rút ngắn giai đoạn vận hành ban đầu của các nhà máy điện này[16].

Cơ hội và thách thức

Ngành công nghiệp hydro và amoniac xanh của Việt Nam đang trên bờ vực mở rộng đáng kể. Chính phủ đã thể hiện sự hỗ trợ đáng kể cho lĩnh vực này bằng các chính sách mới hỗ trợ phát triển hydro xanh và amoniac xanh thông qua việc chuyển đổi nguồn điện, ưu đãi đầu tư và xây dựng cơ sở hạ tầng để lưu trữ, vận chuyển và xuất khẩu. Đường bờ biển dài của Việt Nam có các nguồn năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng gió và mặt trời, có thể được khai thác để sản xuất hydro giá rẻ. Đối với các nhà đầu tư nước ngoài, lĩnh vực này mang lại nhiều cơ hội đầu tư vì dự kiến đất nước sẽ cần tới 57,1 tỷ đô la Mỹ trong giai đoạn 2021-2025 và 77,6 tỷ đô la Mỹ trong giai đoạn 2026-2030 để phát triển các nguồn cung cấp năng lượng và hệ thống phân phối[17].

Tuy nhiên, việc phát triển hydro xanh và amoniac xanh ở Việt Nam đang phải đối mặt với những rào cản đáng kể. Sự hoài nghi về tính khả thi của hydro xanh vẫn còn vì sản xuất hydro tái tạo có chi phí cao hơn từ 2 đến 12 lần so với sản xuất truyền thống sử dụng các nguồn không tái tạo[18]Hơn nữa, Việt Nam vẫn còn phụ thuộc nhiều vào công nghệ nước ngoài, điều này có thể cản trở sự tăng trưởng trong nước của ngành.

Phần kết luận

Việt Nam đang ở vị thế thuận lợi để trở thành quốc gia dẫn đầu trong sản xuất hydro và amoniac xanh, với năng lực năng lượng tái tạo và vị trí địa lý chiến lược. Mặc dù vẫn còn nhiều thách thức, nhưng các khoản đầu tư liên tục, hỗ trợ chính sách và phát triển cơ sở hạ tầng sẽ thúc đẩy ngành này phát triển.

[1] EDGAR. Lượng khí thải GHG của tất cả các quốc gia trên thế giớiĐánh giá>

[2] EVN. Tình hình hoạt động 6 tháng đầu năm 2024; mục tiêu, nhiệm vụ tháng 7 và các tháng còn lại năm 2024Đánh giá>

[3] EREA & DEA. Báo cáo triển vọng năng lượng Việt Nam, Đường tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (2024)Đánh giá>

[4] PVN. Tích hợp hydro xanh và amoniac xanh vào chuỗi giá trị hoạt động của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam.Đánh giá>

[5] EREA & DEA. Báo cáo triển vọng năng lượng Việt Nam, Đường tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (2024)Đánh giá>

[6] Năng lượng Việt Nam. Báo cáo về việc thực hiện Chiến lược năng lượng hydro tại Việt NamĐánh giá>

[7] Tính toán của B&Company từ khối lượng sản xuất hydro và cường độ phát thải trung bình toàn cầu của sản xuất hydro vào năm 2023Đánh giá>

[8] Năng lượng Việt Nam. Báo cáo về việc thực hiện Chiến lược năng lượng hydro tại Việt NamĐánh giá>

[9] TVPL. Quyết định số 165/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chiến lược phát triển năng lượng hydro của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050Đánh giá>

[10] PVN. Tích hợp hydro xanh và amoniac xanh vào chuỗi giá trị hoạt động của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam.Đánh giá>

[11] Cổng thông tin Chính phủ Việt Nam. Quyết định số 500/QD-TTg về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2021 – 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.Đánh giá>

[12] Green Solutions Group. Các dự án của chúng tôi – Nhà máy sản xuất Hydrogen xanh Trà VinhĐánh giá>

[13] Các nhà đầu tư. SOE Trung Quốc Huadian có kế hoạch xây dựng nhà máy hydro xanh trị giá $2,4 tỷ tại miền Trung Việt NamĐánh giá>

[14] Các nhà đầu tư. Tập đoàn Phú Mỹ lên kế hoạch xây dựng nhà máy hydro xanh 2.000 MW tại miền Trung Việt NamĐánh giá>

[15] Văn kiện Đảng Cộng sản Việt Nam. Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045Đánh giá>

[16] Cổng thông tin điện tử Chính phủ. Nghị định số 58/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Điện lực về phát triển nguồn điện năng lượng tái tạo và nguồn điện năng lượng mớiĐánh giá>

[17] Cổng thông tin Chính phủ Việt Nam. Quyết định số 262/QD-TTg về việc phê duyệt Kế hoạch thực hiện Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.Đánh giá>

[18] Tính đến thời điểm hiện tại, giá hydro truyền thống được sản xuất tại Việt Nam có giá từ 1 đến 2,5 đô la Mỹ/kg, trong khi hydro xanh (được sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo) có Chi phí hydro bình quân (LCOH) dao động từ 5 đến 12 đô la Mỹ/kg.Đánh giá>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.