Sự bùng nổ năng lượng tái tạo của Việt Nam: Dẫn đầu Đông Nam Á, với Vingroup nổi lên như một công ty trong nước chủ chốt

Trong những năm gần đây, Việt Nam nổi lên là một trong những thị trường năng động nhất Đông Nam Á về năng lượng tái tạo, cụ thể tính đến năm 2023, Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á với công suất điện mặt trời là 18,6 GW, so với 900 MW của Indonesia và 1,6 GW của Philippines.

29/04/2025

B&Company

Tin tức & Báo cáo mới nhất / Vietnam Briefing

Bình luận: Không có bình luận.

B&Company là công ty Nhật Bản đầu tiên chuyên về nghiên cứu thị trường và tư vấn đầu tư tại Việt Nam từ năm 2008.

Trong chuyên mục “Thông tin Việt Nam”, các nhà nghiên cứu trẻ của B&Company sẽ cung cấp những thông tin cập nhật về xu hướng công nghiệp, xu hướng tiêu dùng và các phong trào xã hội tại Việt Nam.

Bài viết này được viết bằng tiếng Anh và việc dịch tự động được sử dụng cho các phiên bản ngôn ngữ khác. Vui lòng tham khảo phiên bản tiếng Anh để có nội dung chính xác. Mặc dù chúng tôi cố gắng đảm bảo tính chính xác của thông tin gốc, vui lòng kiểm tra riêng cho từng thông tin. Các giải thích và triển vọng tương lai là ý kiến cá nhân của từng nhà nghiên cứu.

Trong những năm gần đây, Việt Nam nổi lên là một trong những thị trường năng động nhất Đông Nam Á về năng lượng tái tạo, cụ thể tính đến năm 2023, Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á với công suất điện mặt trời là 18,6 GW, so với 900 MW của Indonesia và 1,6 GW của Philippines. [1]. Với tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và nhu cầu điện ngày càng tăng, đất nước đang tích cực tìm kiếm các giải pháp thay thế sạch hơn và bền vững hơn. Một đóng góp đáng chú ý cho phong trào này là Vingroup, doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam, đã mở rộng từ bất động sản và bán lẻ sang công nghệ, xe điện và năng lượng tái tạo. Sự thay đổi này thể hiện một phần tham vọng lớn hơn của Việt Nam nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và phù hợp với các cam kết về khí hậu toàn cầu, đồng thời giải quyết các thách thức về an ninh năng lượng trong nước.

Tổng quan về năng lượng tái tạo của Việt Nam

Ngành năng lượng tái tạo của Việt Nam đã mở rộng đáng kể trong thập kỷ qua. Theo Quy hoạch phát triển điện VIII (PDP8) của Chính phủ, được phê duyệt vào năm 2023, quốc gia này đặt mục tiêu năng lượng tái tạo sẽ cung cấp 30,9% tổng sản lượng điện vào năm 2030 và 67,5% vào năm 2050 [2], đánh dấu sự thay đổi chiến lược quan trọng trong các ưu tiên năng lượng quốc gia.

Nguồn: Điện lực Việt Nam

Bất chấp những mục tiêu dài hạn này, cơ cấu năng lượng của Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào các nguồn năng lượng truyền thống, chủ yếu là than và thủy điện. Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), thị phần điện than tăng nhẹ từ 32,2% năm 2021 lên 33,2% năm 2023, nhờ vào khả năng chi trả và độ tin cậy của tải cơ sở. Thủy điện duy trì mức đóng góp ổn định khoảng 28-29%, trong khi năng lượng tái tạo giữ ổn định ở mức 27%, phản ánh mức tăng trưởng công suất ổn định nhưng mức tăng thị phần chung hạn chế.

Tuy nhiên, địa lý thuận lợi của Việt Nam, với đường bờ biển rộng lớn và bức xạ mặt trời phong phú, đã tạo ra nền tảng vững chắc cho sự mở rộng nhanh chóng của ngành năng lượng tái tạo. Đến cuối năm 2023, đất nước trở thành thị trường năng lượng mặt trời lớn nhất Đông Nam Á, với công suất lắp đặt 18.6 GW [3]. Tuy nhiên, bất chấp sự tăng trưởng công suất ấn tượng này, lưới điện của Việt Nam vẫn đang phải vật lộn để theo kịp. Tắc nghẽn lưới điện và cắt giảm năng lượng tái tạo — đặc biệt là ở các tỉnh phía Nam — vẫn là những vấn đề đáng kể, với ước tính 1,3 tỷ kWh điện mặt trời bị cắt giảm chỉ riêng trong năm 2022 [4].

Để ứng phó, các biện pháp chính sách gần đây đã tìm cách giải quyết những thách thức này trong khi thúc đẩy tăng trưởng dài hạn. Đáng chú ý, Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ưu tiên các dự án tích hợp hệ thống lưu trữ năng lượng, miễn thuế đất đai và hỗ trợ các sáng kiến hydro và amoniac xanh, giúp quản lý tải lưới điện hiệu quả hơn [5]. Cơ chế Hợp đồng mua bán điện trực tiếp (DPPA) theo Nghị định 80/2024/NĐ-CP cho phép các đơn vị tiêu thụ lớn mua năng lượng tái tạo trực tiếp từ các nhà sản xuất, giảm bớt áp lực cho lưới điện trung ương. [6]. Ngoài ra, Sáng kiến Điện mặt trời trên mái nhà toàn quốc có mục tiêu trang bị hệ thống điện mặt trời cho 50% hộ gia đình và văn phòng vào năm 2030, thúc đẩy sản xuất điện phi tập trung và giảm sự phụ thuộc vào các nhà máy điện quy mô tiện ích được kết nối lưới điện. [7].

Những phát triển này chứng tỏ cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc mở rộng ngành năng lượng tái tạo của mình trong khi tích cực giải quyết các rào cản về hoạt động và cơ sở hạ tầng — một bước cần thiết để tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo trong cơ cấu năng lượng quốc gia.

Sự thống trị của nước ngoài và sự trỗi dậy của Vingroup như một công ty năng lượng Việt Nam

Ngành năng lượng tái tạo phát triển nhanh chóng của Việt Nam mang lại nhiều cơ hội đáng kể cho cả nhà đầu tư trong và ngoài nước. Đầu tư nước ngoài là động lực chính, được thu hút bởi nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào, tăng trưởng thị trường mạnh mẽ và khuôn khổ pháp lý thuận lợi của đất nước.

Các nhà phát triển từ Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản và Châu Âu đã có những đóng góp đáng kể cho ngành năng lượng của Việt Nam. Các khoản đầu tư của họ, bao gồm các dự án LNG và năng lượng tái tạo lớn, phản ánh sự tham gia bền vững của nước ngoài vào cơ sở hạ tầng năng lượng của đất nước. Các dự án và quan hệ đối tác lớn này được tóm tắt trong bảng dưới đây.

Đăng nhập hoặc đăng ký miễn phí để tiếp tục đọc.

Bài viết liên quan

ĐĂNG KÝ NHẬN BẢN TIN