Được đề ra trong Nghị quyết số 24-NQ/TW[4] năm 2022, Quyết định số 370/QĐ-TTg[5], và Quyết định số 1325/QĐ-TTg[6] năm 2024, vùng Đông Nam Bộ của Việt Nam được định hướng phát triển các ngành sản xuất và chế biến công nghệ cao cùng với các lĩnh vực dịch vụ giá trị cao. Chiến lược cũng nhấn mạnh việc thúc đẩy quan hệ kinh tế đối ngoại cũng như hợp tác liên vùng và nội vùng. Việc sáp nhập các đơn vị hành chính năm 2025 được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng cường kết nối vùng thông qua việc giảm phân mảnh hành chính, tạo thuận lợi cho quy hoạch tích hợp cấp vùng và đẩy nhanh triển khai các dự án hạ tầng lớn, đồng thời duy trì định hướng phát triển trọng yếu của vùng:

(1) Phát triển các ngành công nghệ cao và các ngành công nghiệp mới nổi thông qua việc hình thành các cụm ngành mới và các khu công nghiệp, khu công nghệ chuyên biệt xung quanh Thành phố Hồ Chí Minh;

(2) Thúc đẩy các ngành dịch vụ giá trị cao và chất lượng cao dựa trên thế mạnh của vùng và các tỉnh, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính, thương mại, logistics và du lịch;

(3) Tăng cường hệ thống logistics quốc gia và quốc tế kết nối với các cảng biển, sân bay, cửa khẩu quốc tế, hành lang kinh tế trọng điểm và các tuyến giao thương liên vùng;

(4) Mở rộng kinh tế biển, bao gồm logistics cảng biển, các ngành khai thác và chế biến dầu khí, công nghiệp hỗ trợ, v.v.;

(5) Tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng phát triển nền nông nghiệp hiệu quả cao, thông minh, tuần hoàn, sinh thái và bền vững.

Năm 2024, khu vực dịch vụ của vùng được định giá gần 1.700 nghìn tỷ đồng, cao nhất trong tất cả các vùng kinh tế trọng điểm và chiếm hơn 45% GRDP của vùng. Trong khi đó, khu vực công nghiệp và xây dựng đã trải qua quá trình chuyển đổi đáng kể, với cơ cấu chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và từng bước giảm phụ thuộc vào ngành khai khoáng. Quá trình chuyển đổi này cũng phản ánh sự dịch chuyển từ các ngành sử dụng nhiều lao động, như dệt may và da giày, sang các sản phẩm công nghiệp công nghệ cao và có giá trị gia tăng lớn. Theo báo cáo, tỷ trọng các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong GRDP của vùng tăng từ 24% năm 2011 lên 27.6% năm 2015, 30.3% năm 2020[7], và đạt 33% vào năm 2024[8] [9]. Mặc dù chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong cơ cấu GDP của vùng Đông Nam Bộ, khu vực nông nghiệp có vai trò hết sức quan trọng, với các cây công nghiệp và cây ăn quả chủ lực là những mặt hàng xuất khẩu mang lại giá trị cao nhất của Việt Nam, tạo ra doanh thu xuất khẩu hàng tỷ USD[10].

GDP Composition of the Southeast in 2024

Đơn vị: %

Nguồn: Tổng cục Thống kê (GSO), Cục Thống kê Tỉnh, Tổng hợp B&Company

Cơ cấu GRDP của các tỉnh Đông Nam Bộ tương đối tương đồng với Đồng bằng sông Hồng, trong đó một trung tâm vùng định hướng dịch vụ nằm trong một khu vực chủ yếu phát triển công nghiệp. Năm 2024, Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận tỷ trọng khu vực dịch vụ trong GRDP cao nhất, phản ánh vai trò là trung tâm dịch vụ cấp quốc gia và quốc tế. Thành phố Hồ Chí Minh mới sau sáp nhập vẫn duy trì nền tảng công nghiệp vững mạnh, kết hợp các ngành công nghệ cao của thành phố với thế mạnh về công nghiệp chế biến, chế tạo của Bình Dương và Bà Rịa–Vũng Tàu. Trong khi đó, Đồng Nai mới được hình thành từ việc sáp nhập hai tỉnh có nền công nghiệp phát triển mạnh, có tỷ trọng khu vực công nghiệp và xây dựng cao nhất trong ba tỉnh, thành Đông Nam Bộ. Tây Ninh sau sáp nhập nổi bật với nền tảng nông nghiệp vững chắc, trong đó Tây Ninh hiện hữu chuyên về cây công nghiệp. Đồng thời, Long An đóng góp đáng kể vào sản xuất cây trồng quanh năm và cây ăn quả.

GRDP composition by provinces in the Southeast post mergers in 2024

Đơn vị: %

Nguồn: Tổng cục Thống kê (GSO), Cục Thống kê Tỉnh, Tổng hợp B&Company

Mặc dù Đồng bằng sông Hồng đã vươn lên trở thành vùng kinh tế trọng điểm có tổng vốn FDI đăng ký cao nhất vào năm 2024, Đông Nam Bộ vẫn dẫn đầu về tổng vốn FDI, với khoảng 23 nghìn dự án và tổng giá trị đầu tư trên 200 tỷ USD. Năm 2024, vùng chiếm 28% tổng vốn FDI đăng ký của Việt Nam, trong đó Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập dẫn đầu với gần 7 tỷ USD, tập trung vào ngành công nghiệp chế biến, chế tạo (chủ yếu tại Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu), bán buôn và bán lẻ, sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy, và kinh doanh bất động sản (Thành phố Hồ Chí Minh).

New registered FDI capital in 2024 (Left) and Total accumulated registered FDI capital in 2024 (Right) by provinces of Southest Provinces

Đơn vị: Triệu USD

Nguồn: Bộ Y Tế, Tổng hợp B&Company

Những thay đổi tiềm năng trong định hướng phát triển kinh tế của các tỉnh Đông Nam Bộ sau sáp nhập đơn vị hành chính

Việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho trung tâm kinh tế phía Nam của Việt Nam và mở ra các cơ hội tăng trưởng mới. Sau khi sáp nhập Thành phố Hồ Chí Minh với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, đô thị mở rộng này có vị thế phát triển một nền kinh tế gắn kết hơn, liên kết hiệu quả sản xuất công nghiệp với các ngành dịch vụ hỗ trợ. Thành phố được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn FDI lớn hơn vào lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao và chế biến, chế tạo, nhờ quỹ đất công nghiệp được mở rộng từ các tỉnh lân cận. Trong khi đó, Đồng Nai và Tây Ninh được kỳ vọng hưởng lợi từ các chiến lược phát triển đồng bộ hơn sau khi sáp nhập với các tỉnh có cơ cấu kinh tế tương đồng, qua đó tạo tiền đề hình thành các khu kinh tế chuyên môn hóa phù hợp với thế mạnh của những ngành then chốt.

Bức tranh kinh tế và định hướng phát triển của các tỉnh Đông Nam Bộ sau sáp nhập

Source: Economic planning of Southeast provinces, B&Company synthesis

Phần kết luận

The 2025 administrative unit mergers in the Southeast region are more than just a governance reform; they are a strategic inflection point for regional economic development. By aligning infrastructure, industrial policy, and investment promotion across newly consolidated provinces, the region is set to lead Vietnam into a more integrated and competitive economic future.

[1] TVPL. Quyết định số 759/QĐ-TTg phê duyệt Đề án sắp xếp lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấpNguồn>

[2] For the analysis purposes under this article, we included Long An as the provinces is set to be merged with Tay Ninh. The provided figures are for reference only.

[3] TVPL. Kết luận số 157-KL/TW về việc thực hiện các nghị quyết, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị về sắp xếp lại bộ máy tổ chức và đơn vị hành chínhNguồn>

[4] TVPL. Resolution No. 24-NQ/TW on Socio-Economic Development and National Defense and Security Assurance in the Southeast Region to 2030, with a Vision to 2045 <Nguồn>

[5] TVPL. Decision No. 370/QD-TTg on the Approval of the Southeast Region Planning for the Period 2021 – 2030, with a Vision to 2050 <Nguồn>

[6] TVPL. Decision No. 1325/QD-TTG on Promulgating the Implementation Plan for the Master Plan of the Southeast Region for the 2021–2030 Period, with a Vision to 2050 <Nguồn>

[7] Communist Review. Restructuring the industrial sector in the Southeast region in accordance with the spirit of the Politburo’s Resolution No. 24-NQ/TW <Nguồn>

[8] Capital Youth Newspaper. The Southeast region leads the nation in per capita income <Nguồn>

[9] These reported figures do not include Long An as a province of the Southeast region.

[10] VINACAS. Sustainable Agricultural Development in the Southeast Region – Upgrading Key Agricultural Value Chains <Nguồn>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.