Việt Nam đang nổi lên như một quốc gia có vai trò đáng kể trong hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu. Thông qua các chính sách chiến lược của Chính phủ và hợp tác quốc tế, Việt Nam đang định vị mình là một trung tâm đổi mới sáng tạo về AI tại Đông Nam Á, trong đó khoản đầu tư gần đây của NVIDIA vào Việt Nam là một ví dụ đáng chú ý.

Tổng quan về sự phát triển AI tại Việt Nam

Ngành AI của Việt Nam đã tăng trưởng đáng kể, nhờ những tiến bộ công nghệ, sự hỗ trợ của Chính phủ và mức độ tích hợp AI ngày càng gia tăng trong các ngành như ngân hàng, y tế, giao thông vận tải và giáo dục[1]. Thị trường AI của Việt Nam được dự báo đạt 753 triệu USD vào năm 2024, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) là 28% trong giai đoạn 2024–2030, phản ánh năng lực thích ứng với các xu hướng công nghệ toàn cầu[2]. Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong công tác chuẩn bị cho việc tích hợp và phát triển AI trong nước.  Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hệ sinh thái AI trong nước vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển, với điểm số 0,48 trong Chỉ số Sẵn sàng cho AI của IMF vào năm 2023, thấp hơn mức trung bình của khu vực châu Á – Thái Bình Dương và các quốc gia láng giềng dẫn đầu ASEAN[3].

Vietnam’s AI Preparedness Index Comparison in 2023

Nguồn: IMF

Các doanh nghiệp Việt Nam đang tích cực đầu tư vào nghiên cứu và cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), qua đó định vị Việt Nam là một trung tâm đổi mới công nghệ đang phát triển.

– FPT đã bắt đầu phát triển từ năm 2013 và khởi công Trung tâm AI trị giá 170 triệu USD vào năm 2020, tập trung vào nghiên cứu, sản xuất phần mềm và hỗ trợ chuyển đổi số[4].

– Viettel đã nghiên cứu và thí điểm phát triển mô hình ngôn ngữ tiếng Việt quy mô lớn cùng một trợ lý ảo dành cho cán bộ và công chức tại MoIC từ năm 2023[5].

– Thị trường cũng thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong phân khúc trung tâm dữ liệu[6], trong đó Google là một ví dụ đáng chú ý với mục tiêu xây dựng một trung tâm dữ liệu “hyperscale” vào năm 2027[7].

Chiến lược phát triển hệ sinh thái AI của Việt Nam

Chính phủ đã nhận thức được tầm quan trọng của AI từ năm 2014[8] và ưu tiên nghiên cứu, phát triển AI kể từ khi triển khai Chương trình Chuyển đổi số quốc gia[9]. Quyết định số 127/QĐ-TTg, được phê duyệt vào tháng 1 năm 2021, tập trung đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, với mục tiêu đưa AI trở thành công nghệ then chốt trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư của Việt Nam[10]. Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI trong ASEAN và trên thế giới[11].

Bảng 1: Tóm tắt các mục tiêu của Việt Nam về AI theo Quyết định số 127/QĐ-TTg

Nguồn: Cổng thông tin Chính phủ Việt Nam, Tổng hợp B&Company

Để đạt được các mục tiêu nêu trên, Chính phủ đã đề ra năm định hướng chiến lược trong phát triển AI[12].

– Thứ nhất, Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng hệ thống văn bản pháp luật và khung pháp lý liên quan đến AI nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, đồng thời bảo vệ quyền của cá nhân và tổ chức

– Thứ hai, Chính phủ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hạ tầng dữ liệu, bao gồm các cơ chế chia sẻ dữ liệu, thiết lập các cơ sở dữ liệu dùng chung và nâng cao năng lực quốc gia về điện toán hiệu năng cao và điện toán đám mây

– Thứ ba, chiến lược phát triển hệ sinh thái AI của Việt Nam tập trung xây dựng nguồn nhân lực thông qua đào tạo kỹ năng, thành lập các trung tâm nghiên cứu và đào tạo AI trọng điểm, ưu tiên đầu tư vào các nền tảng và sản phẩm AI thiết yếu, đồng thời thu hút đầu tư nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp và thương hiệu AI

– Thứ tư, Việc ứng dụng AI được thúc đẩy bởi sự phát triển của các doanh nghiệp ứng dụng AI, trong khi AI sẽ được tích hợp vào nền hành chính công, quốc phòng và các lĩnh vực kinh tế - xã hội khác

– Cuối cùng, chính phủ khuyến khích hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này thông qua các hội thảo, sự kiện hợp tác và các chính sách hấp dẫn nhằm thu hút các nguồn vốn đầu tư công nghệ cao vào đất nước

Wội thảo “Định hình tương lai AI của Việt Nam” tại Hà Nội do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia và Google tổ chức

Nguồn: Bộ Y Tế

NVIDIA đầu tư vào Việt Nam: nghiên cứu điển hình

Bối cảnh thuận lợi của Việt Nam cùng với tầm nhìn chiến lược của chính phủ đối với hoạt động nghiên cứu và phát triển AI đã thu hút các tập đoàn quốc tế đầu tư vào hệ sinh thái AI tại Việt Nam, trong đó khoản đầu tư của NVIDIA là một ví dụ đáng chú ý gần đây. Vào ngày 5 tháng 12^th, 2024, NVIDIA và chính phủ Việt Nam đã ký biên bản ghi nhớ vào ngày 5 tháng 12^th, 2024, công bố khoản đầu tư của công ty để phát triển (1) một trung tâm nghiên cứu và (2) một trung tâm dữ liệu tại quốc gia này[13].

– Trung tâm nghiên cứu sẽ tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao dồi dào của Việt Nam và hợp tác với các doanh nghiệp đầu ngành, các công ty khởi nghiệp và cơ quan chính phủ để tập trung phát triển AI và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục và nông nghiệp. Cơ sở này cũng hướng tới việc phát triển nhân tài trong nước thông qua các chương trình đào tạo và quan hệ hợp tác với các trường đại học.

– Mặt khác, trung tâm dữ liệu AI hiện đại sẽ hỗ trợ nỗ lực chuyển đổi số của đất nước, cung cấp hạ tầng thiết yếu cho các ứng dụng AI và điện toán đám mây. Bằng cách nâng cao năng lực tính toán trong nước, NVIDIA đang giúp Việt Nam đẩy nhanh việc ứng dụng AI trên nhiều ngành.

Quan hệ hợp tác với chính phủ Việt Nam không phải là dự án duy nhất của NVIDIA tại địa phương, bởi NVIDIA đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện phát triển các công nghệ điện toán AI. FPT đang tận dụng các bộ xử lý đồ họa (GPU) tiên tiến của NVIDIA để xây dựng một nhà máy AI trị giá $200 triệu[14], trong khi Viettel đang tích hợp các công nghệ của NVIDIA để nâng cao các giải pháp viễn thông và thành phố thông minh[15]. NVIDIA cũng đã mở rộng sang các ứng dụng AI, thể hiện qua việc mua lại VinBrain, một đơn vị AI của công ty Việt Nam VinGroup tập trung vào AI và IoT trong lĩnh vực y tế[16].

Thủ tướng (Pham Minh Chinh) và nhà sáng lập NVIDIA kiêm Tổng giám đốc điều hành (Jensen Huang) chứng kiến lễ ký kết thỏa thuận tại Hà Nội

Nguồn: Tin tức Việt Nam

Khoản đầu tư của NVIDIA vào Việt Nam là một bước đi chiến lược trong hoạt động mở rộng toàn cầu của tập đoàn công nghệ này và là một cột mốc quan trọng đối với hệ sinh thái AI của Việt Nam. Thông qua đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nghiên cứu và hợp tác, NVIDIA không chỉ củng cố vị thế của Việt Nam với tư cách là một trung tâm đổi mới sáng tạo đang phát triển mà còn tạo tiền lệ cho các quan hệ đối tác quốc tế trong phát triển AI. Hai cơ sở này tiếp tục phát triển năng lực chuyên môn trong nước, đặt nền móng cho sự tiến bộ của quốc gia trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI. Các quan hệ hợp tác này cũng làm nổi bật những chính sách thân thiện với công nghệ của đất nước, chẳng hạn như ưu đãi thuế dành cho nhà đầu tư nước ngoài và trọng tâm cải thiện hạ tầng số.

Những thách thức đối với việc phát triển AI tại Việt Nam

Mặc dù chiến lược phát triển quốc gia và các quan hệ đối tác toàn cầu gần đây cho thấy tiềm năng ngày càng lớn đối với hệ sinh thái AI trong nước, vẫn tồn tại những thách thức có thể cản trở tiến trình của Việt Nam.

Trước hết, đất nước đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt đáng kể nhân lực AI có kỹ năng. Lực lượng lao động chỉ đáp ứng 10% nhu cầu tuyển dụng, trong khi chỉ khoảng 30% trong số 55.000 sinh viên CNTT tốt nghiệp mỗi năm có khả năng làm việc trong các lĩnh vực liên quan đến AI[17]. Bên cạnh tình trạng thiếu hụt nhân tài AI, Việt Nam còn phải đối mặt với những thách thức khác như khả năng tiếp cận hạn chế với các chuyên gia và cố vấn AI hàng đầu để đánh giá và thẩm định sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường[18].

Thứ hai, sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ AI đã vượt trước quá trình xây dựng các hướng dẫn đạo đức và quy định pháp lý toàn diện tại Việt Nam, làm dấy lên những lo ngại về quyền riêng tư dữ liệu và nguy cơ AI bị sử dụng sai mục đích[19].

Cuối cùng, trong khi hạ tầng số của Việt Nam đang được cải thiện, vẫn cần có những nâng cấp đáng kể để hỗ trợ các sáng kiến AI quy mô lớn. Các thách thức bao gồm khả năng tiếp cận hạn chế của doanh nghiệp với cơ sở hạ tầng, nền tảng và công cụ cần thiết, cản trở quá trình phát triển, thương mại hóa và mở rộng quy mô nhanh chóng của các sản phẩm AI[20].

Phần kết luận

Nhìn chung, AI đang được định hình trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tiến bộ công nghệ của Việt Nam. Với những định hướng chiến lược phù hợp, Chính phủ đã nỗ lực xây dựng môi trường thuận lợi cho đầu tư công nghệ cao và khuyến khích phát triển hệ sinh thái AI trong nước. Quan hệ hợp tác của NVIDIA với Chính phủ Việt Nam và các doanh nghiệp đầu ngành khác là một câu chuyện thành công gần đây trong nỗ lực của quốc gia, đồng thời cho thấy tiềm năng tăng trưởng của hoạt động nghiên cứu và phát triển AI tại Việt Nam.

[1] ICTVN. Ứng dụng AI trong các lĩnh vực khác nhau tại Việt Nam và các khuyến nghị <Đánh giá>

[2] Vietnamplus. Thỏa thuận với NVIDIA – chất xúc tác cho tăng trưởng công nghệ của Việt Nam: trang web đầu tư <Đánh giá>

[3] IMF. Chỉ số sẵn sàng cho AI (AIPI) <Đánh giá>

[4] Reuters. Liên danh FPT khởi công trung tâm AI trị giá $173 triệu USD tại miền Nam Việt Nam <Đánh giá>

[5] Vneconomy. Các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam hiện thực hóa khát vọng về AI <Đánh giá>

[6] The Saigontimes. Đầu tư nước ngoài vào trung tâm dữ liệu: Cuộc đua ngày càng nóng <Đánh giá>

[7] Reuters. Google đang cân nhắc xây dựng trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Việt Nam, theo nguồn tin, là dự án đầu tiên của một tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại quốc gia này <Đánh giá>

[8] VJST. Phát triển Trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp <Đánh giá>

[9] ICTVN. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: ‘AI thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng và bền vững của Việt Nam <Đánh giá>

[10] MOST. Trí tuệ nhân tạo sẽ là mũi nhọn của Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại Việt Nam <Đánh giá>

[11] Vietnamnews. Việt Nam hướng tới trở thành trung tâm AI của ASEAN vào năm 2030 <Đánh giá>

[12] VGP. Quyết định số 127/Qd-Ttg về việc ban hành Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo đến năm 2030 <Đánh giá>

[13] Vietnamnews. NVIDIA xây dựng các trung tâm nghiên cứu AI và trung tâm dữ liệu tại Việt Nam <Đánh giá>

[14] VnEconomy. FPT đầu tư $200 triệu USD vào quan hệ hợp tác với NVIDIA nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi AI của Việt Nam <Đánh giá>

[15] Viettel. Viettel hợp tác về AI với NVIDIA <Đánh giá>

[16] The Investor. Nvidia mua lại đơn vị AI của tập đoàn tư nhân lớn Vingroup tại Việt Nam <Đánh giá>

[17] MoST. Những thách thức trong phát triển AI tại Việt Nam <Đánh giá>

[18] MoST. Những thách thức trong phát triển AI tại Việt Nam <Đánh giá>

[19] Vietnamnet. Việt Nam thành lập Ủy ban Đạo đức AI để dẫn dắt đổi mới có trách nhiệm <Đánh giá>

[20] Vietnamnews. NIC và Google triển khai sáng kiến ‘Build for the AI Future’ nhằm thúc đẩy phát triển AI tại Việt Nam <Đánh giá>

Đọc các bài viết khác