Tuy nhiên, các cơ sở này không đủ để đáp ứng nhu cầu của một thành phố đang phát triển nhanh chóng. Hầu hết các nhà máy này được thiết kế với công suất hạn chế, dẫn đến thực tế là tỷ lệ xử lý nước thải sinh hoạt của Hà Nội chỉ đạt khoảng 30%[12]. Đạt mục tiêu tỷ lệ xử lý nước thải từ 50% đến 55% và tỷ lệ xử lý nước thải từ các cụm công nghiệp, làng nghề đạt 100% vào năm 2025.[13], cần thêm các cơ sở xử lý và thu gom nước thải. Năm 2022, thành phố đã khởi công các thủ tục đầu tư cho 4 dự án xử lý nước thải thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, sử dụng vốn đầu tư công, trong đó có 3 dự án bổ sung tại Quận Nam Từ Liêm và Long Biên sử dụng nguồn vốn xã hội[14].

Vận hành thử nhà máy xử lý nước thải Yên Xá

Một trong những bước phát triển quan trọng nhất trong cơ sở hạ tầng xử lý nước thải của Hà Nội là việc vận hành thử nghiệm Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá. Dự án được kỳ vọng sẽ đóng vai trò then chốt trong việc giúp Hà Nội đạt được các mục tiêu về môi trường và giải quyết tình trạng ô nhiễm ở các sông Tô Lịch, sông Lừ, sông Sét và một phần sông Nhuệ[15].

Yen Xa wastewater treatment plant to start trial operation in early December, 2024

Nguồn: Kinh tế Việt Nam

Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá, được quy hoạch trong Kế hoạch phát triển số 189/KH-UBND, được tài trợ bằng vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản[16]Nhà máy được xây dựng tại xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, diện tích 13,8 ha, tổng mức đầu tư hơn 16.293 tỷ đồng. Dự án bao gồm xây dựng nhà máy xử lý nước thải công suất 270.000 m³/ngày-đêm, xây dựng hệ thống cống thu gom, cống ngăn và hệ thống đấu nối.[17]. Việc xây dựng bắt đầu vào năm 2016 và dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào năm 2022. Tuy nhiên, diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19 đã làm chậm tiến độ hoàn thành và quá trình vận hành thử nghiệm kéo dài sáu tháng đã bắt đầu vào ngày 1 tháng 12., 2024[18].

Nhà máy sử dụng công nghệ xử lý nước thải tiên tiến nhất hiện nay. Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá cũng là một trong số ít nhà máy sử dụng công nghệ xử lý tiên tiến, đạt tiêu chuẩn Châu Âu và đảm bảo nước thải sau xử lý đạt tiêu chuẩn loại A theo quy định của Việt Nam. Ngoài ra, nhà máy còn có hệ thống xử lý bùn thải áp dụng quy trình bùn hoạt tính (AO) truyền thống, được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu trong các nhà máy xử lý nước thải quy mô lớn. Một trong những đặc điểm độc đáo của Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá là hệ thống lọc tải trọng cao, cho phép nhà máy tăng gấp đôi công suất khi trời mưa. Trong điều kiện bình thường, nhà máy có thể xử lý tới 270.000 m³ nước thải mỗi ngày và đêm. Tuy nhiên, trong thời gian mưa lớn, công suất của nhà máy có thể tăng lên tới 480.000 m³ [19].

Tiềm năng phát triển xử lý nước thải tại Hà Nội và cơ hội hợp tác quốc tế

Việc vận hành thử nghiệm nhà máy Yên Xá và quá trình vận hành trong tương lai tạo ra triển vọng tích cực cho các vấn đề xử lý nước thải mà Hà Nội đang phải đối mặt và các mối đe dọa ô nhiễm đối với người dân địa phương. Việc vận hành thử nghiệm nhà máy đặt ra mục tiêu nâng tỷ lệ xử lý nước thải của Hà Nội lên 40%, trong khi việc vận hành chính thức dự kiến sẽ giúp thành phố đạt được mục tiêu là 50%[20]. Chính quyền cũng đặt mục tiêu nâng tỷ lệ thu gom và xử lý nước thải lên 70% vào năm 2030 trong Quyết định số 1569/QĐ-TTG ký năm 2024.[21], điều này càng minh họa thêm mối quan tâm của chính phủ đối với các cuộc đấu tranh về môi trường và cam kết hướng tới các mục tiêu “xanh”.

Dự án cũng nhấn mạnh việc sử dụng tối ưu các nguồn viện trợ và chuyên môn nước ngoài cũng như tiềm năng cho các quan hệ đối tác toàn cầu. Hà Nội đã tận dụng ODA của Nhật Bản một cách rộng rãi để giúp cải thiện cơ sở hạ tầng xử lý nước thải, hợp tác quốc tế thông qua phương pháp xây dựng và chuyển giao cũng được áp dụng cho nhiều dự án lớn trong thành phố (Xem Bảng 1). Khi chính phủ đặt mục tiêu cải thiện tỷ lệ điều trị và cần 9 tỷ đô la để xây dựng cơ sở hạ tầng đầy đủ[22], sự hợp tác quốc tế sẽ là chìa khóa để chính phủ giải quyết lượng nước thải và chất thải ngày càng tăng.

Phần kết luận

Việc vận hành thử nghiệm Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá đánh dấu bước tiến quan trọng trong cuộc chiến chống ô nhiễm nước của Hà Nội. Với công nghệ xử lý tiên tiến và công suất lớn, cơ sở này có tiềm năng cải thiện chất lượng nước của thành phố, giảm nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường nước và cải thiện sức khỏe và phúc lợi chung của người dân. Dự án cũng đánh dấu chiến lược của thành phố trong việc tận dụng tốt các nguồn hỗ trợ quốc tế và thiết lập thành phố cho các mối quan hệ đối tác trong tương lai để xây dựng một tương lai đô thị bền vững, thân thiện với môi trường

[1] Legal News. Hanoi ‘solves the problem’ of environmental pollution from wastewater sources <Đánh giá>

[2] MOC. Hà Nội: Nhấn mạnh các giải pháp mới trong thu gom và xử lý nước thảiĐánh giá>

[3] Vietnamnews. Technology solutions key to Hà Nội’s wastewater issues <Đánh giá>

[4] MOC. Hà Nội: Nhấn mạnh các giải pháp mới trong thu gom và xử lý nước thảiĐánh giá>

[5] Tin tức Chính phủ. Tập trung vào các giải pháp mới trong thu gom và xử lý nước thảiĐánh giá>

[6] Legal News. Hanoi ‘solves the problem’ of environmental pollution from wastewater sources <Đánh giá>

[7] MOC. Hà Nội: Nhấn mạnh các giải pháp mới trong thu gom và xử lý nước thảiĐánh giá>

[8] VOV. Người dân ngoại thành Hà Nội khổ sở vì nguồn nước ô nhiễm, dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏeĐánh giá>

[9] World Bank. Vietnam’s Growth and Success Comes with Challenges for Water Resources <Đánh giá>

[10] TVPL. Kế hoạch phát triển số 189/KH-UBND Hệ thống thu gom và xử lý nước thải đô thị Hà Nội đến năm 2020Đánh giá>

[11] TVPL. Quy hoạch phát triển hệ thống thoát nước và xử lý nước thải đô thị thành phố Hà Nội giai đoạn 2021-2025 số 312/KH-UBNĐánh giá>

[12] TVPL. Quy hoạch phát triển hệ thống thoát nước và xử lý nước thải đô thị thành phố Hà Nội giai đoạn 2021-2025 số 312/KH-UBNĐánh giá>

[13] TVPL. Nghị quyết số 20/NQ-HĐND về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025Đánh giá>

[14] Tạp chí Môi trường & Đời sống. Hà Nội: Triển khai 4 dự án xử lý nước thải bằng vốn đầu tư công năm 2022Đánh giá>

[15] Cafef. Toàn cảnh Nhà máy xử lý nước thải lớn nhất miền Bắc, trị giá 16.000 tỷ đồng, giúp hồi sinh nhiều dòng sông tại Hà NộiĐánh giá>

[16] TVPL. Kế hoạch phát triển số 189/KH-UBND Hệ thống thu gom và xử lý nước thải đô thị Hà Nội đến năm 2020Đánh giá>

[17] Thanhnien. Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá bắt đầu vận hành thử sau 8 năm xây dựngĐánh giá>

[18] Vietnamplus. Hà Nội bắt đầu vận hành thử nghiệm Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trườngĐánh giá>

[19] Cafef. Toàn cảnh Nhà máy xử lý nước thải lớn nhất miền Bắc, trị giá 16.000 tỷ đồng, giúp hồi sinh nhiều dòng sông tại Hà NộiĐánh giá>

[20] Vietnamplus. Hà Nội bắt đầu vận hành thử nghiệm Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trườngĐánh giá>

[21] TVPL. Quyết định số 1569/QĐ-TTG Phê duyệt Quy hoạch chung phát triển Thủ đô Hà Nội giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050Đánh giá>

[22] Vnexpress. Việt Nam cần đầu tư $9B cho cơ sở hạ tầng nước: Ngân hàng Thế giớiĐánh giá>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.