Mặc dù không phải là lĩnh vực thu hút FDI lớn nhất, giáo dục đang ngày càng trở thành một lĩnh vực đầy tiềm năng đối với các nhà đầu tư quốc tế[8]. Tính đến năm 2023, lĩnh vực này đã thu hút tổng cộng 695 dự án có vốn đầu tư nước ngoài với tổng giá trị 4,6 tỷ USD[9]. Năm 2023, Việt Nam ghi nhận 68 dự án đầu tư trong lĩnh vực giáo dục, tăng từ 41 dự án vào năm trước đó và chiếm 2% tổng số dự án FDI của Việt Nam[10].

Bảng 1: Các dự án FDI đăng ký trong lĩnh vực giáo dục tại Việt Nam, giai đoạn 2019-2023

Nguồn: Tổng cục Thống kê

Mua bán và sáp nhập (M&A) là phương thức phổ biến để các nhà đầu tư gia nhập thị trường giáo dục, bởi họ có thể tận dụng kiến thức và cơ sở hạ tầng sẵn có, đồng thời nâng cao năng lực tài chính và chuyên môn quản lý[11]. Năm 2023, công ty có trụ sở tại Mỹ KKR đã đầu tư 120 triệu USD vào EQuest Education Group, nhà cung cấp dịch vụ giáo dục tại Việt Nam với các dịch vụ đa dạng từ giáo dục phổ thông truyền thống đến các chương trình đào tạo nghề và giáo dục ở nước ngoài khác[12]. Taylor’s Education Group, cũng được KKR hỗ trợ, được cho là đã cân nhắc việc mua lại Koala House, một đơn vị cung cấp giáo dục mầm non tại Việt Nam vào năm 2024[13]. Gần đây hơn, Nutifood đã đưa ra quyết định đầu tư chiến lược vào Anne Hill International School nhằm mở rộng sang lĩnh vực giáo dục, đặc biệt là giáo dục chính quy và các trung tâm ngoại ngữ[14]. M&A cũng được các đơn vị cung cấp dịch vụ giáo dục trong nước sử dụng, chẳng hạn như thương vụ startup edtech Việt Nam Vuihoc mua lại IELTS Workshop, một trung tâm luyện thi IELTS phổ biến[15].

EQCanadian International School của uest’s đã nhận 120 triệu USD từ KKR

Nguồn: Tin tức đầu tư

Bối cảnh M&A trong lĩnh vực giáo dục Việt Nam đang phát triển sôi động và tích cực ở mọi cấp độ nhờ sự khuyến khích chung của Chính phủ. Thứ nhất, Việt Nam không áp đặt bất kỳ giới hạn nào về tỷ lệ vốn đầu tư nước ngoài tại các cơ sở giáo dục. Nghị quyết số 35/NQ-CP được ký năm 2019 cũng nhấn mạnh nỗ lực của Chính phủ trong việc tạo điều kiện cho FDI vào lĩnh vực này thông qua đơn giản hóa quy trình cấp thị thực và giấy phép lao động nhằm thu hút trí thức, doanh nhân và doanh nghiệp nước ngoài[16]. . Ngoài ra, Nghị định số 86/2018/NĐ-CP cho phép nhà đầu tư nước ngoài cung cấp dịch vụ ở tất cả các cấp học[17], và các sửa đổi theo Nghị định số 124/2024/NĐ-CP được ký năm 2024 cũng đưa ra lộ trình đầu tư theo từng giai đoạn nhằm giảm gánh nặng cho các cơ sở mới thành lập[18].

Các mục tiêu phát triển giáo dục của Việt Nam đến năm 2030

Nhằm phù hợp với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, Việt Nam đã đề ra Chiến lược phát triển giáo dục đầy tham vọng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 1705/QĐ-TTg được ký vào tháng 12 năm 2024. Chiến lược đặt ra các mục tiêu nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục ở tất cả các cấp học, đồng thời điều chỉnh các chương trình đào tạo để đáp ứng nhu cầu nhân lực của quốc gia. Trước số lượng học sinh nhập học ngày càng tăng và nhu cầu nâng cao chất lượng giáo dục, Chính phủ cũng khuyến khích phát triển khu vực giáo dục tư nhân ở tất cả các cấp học.

Bảng 2: Các mục tiêu phát triển theo Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trong Quyết định số 1705/QĐ-TTg năm 2024

Nguồn: TVPL

Cơ hội và thách thức

Ngành giáo dục Việt Nam mang đến nhiều cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài, được thúc đẩy bởi sự hỗ trợ của chính sách, nhu cầu thị trường và các điều kiện kinh tế - xã hội đang thay đổi. Ngành giáo dục Việt Nam có sức hấp dẫn cao nhờ nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của giáo dục và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, sẵn sàng đầu tư vào giáo dục chất lượng cao[19].  Các nhà đầu tư trong lĩnh vực giáo dục có thể hưởng nhiều ưu đãi thuế khác nhau, bao gồm giảm và miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, qua đó nâng cao sức hấp dẫn của việc đầu tư vào lĩnh vực giáo dục tại Việt Nam[20]. Cuối cùng, nhu cầu đối với các dịch vụ giáo dục chuyên biệt đang gia tăng, đặc biệt là giáo dục STEM nhằm đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế, mở ra các thị trường để nhà đầu tư nước ngoài khai thác[21].

Tuy nhiên, nhà đầu tư nước ngoài cũng cần lưu ý một số thách thức trước khi gia nhập thị trường Việt Nam. Hoạt động trong lĩnh vực giáo dục tư nhân có thể đặc biệt cạnh tranh, đòi hỏi nhà đầu tư nước ngoài phải cung cấp các sản phẩm độc đáo để thành công[22]. Theo Nghị định số 124/2024/NĐ-CP, Chính phủ áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt đối với các tổ chức quốc tế hợp tác với các đơn vị trong nước hoặc thành lập cơ sở chi nhánh tại Việt Nam[23]. Nghị định nâng mức yêu cầu đầu tư lên 50 triệu đồng mỗi học sinh, với mức tối thiểu 50 tỷ đồng đối với các cơ sở giáo dục phổ thông và ít nhất 500 tỷ đồng đối với cơ sở chi nhánh của các trường đại học.

Kết luận

Các mục tiêu phát triển giáo dục của Việt Nam đến năm 2030 nhấn mạnh cam kết của quốc gia trong việc cải thiện khả năng tiếp cận, chất lượng và tính phù hợp của giáo dục ở mọi cấp học. Những mục tiêu đầy tham vọng này mang lại nhiều cơ hội đáng kể cho các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong các lĩnh vực như giáo dục quốc tế, đào tạo nghề và các giải pháp EdTech. Tuy nhiên, để thành công trong thị trường năng động này, nhà đầu tư phải điều hướng các yêu cầu pháp lý phức tạp, thấu hiểu các khác biệt văn hóa và điều chỉnh sản phẩm, dịch vụ cho phù hợp với nhu cầu trong nước.

[1] TVPL. Luật số 43/2019/QH14 – Luật Giáo dục <Đánh giá>

[2] Ministry of Education and Training (MOE). Những điểm nổi bật trong giáo dục tiểu học năm học 2023–2024 <Đánh giá>

[3] GSO. Tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2024 <Đánh giá>

[4] GSO. Niên giám thống kê 2023 <Đánh giá>

[5] GSO. Tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2024 <Đánh giá>

[6] MOE. Tổng kết năm học 2023-2024 đối với giáo dục trung học và giáo dục thường xuyên <Đánh giá>

[7] Vneconomy. 11 trường đại học Việt Nam được công nhận đạt chuẩn quốc tế năm 2024 <Đánh giá>

[8] VIR. Các thương vụ đáng chú ý báo hiệu những bước đột phá trong giáo dục <Đánh giá>

[9] GSO. Niên giám thống kê 2023 <Đánh giá>

[10] GSO. Niên giám thống kê 2023 <Đánh giá>

[11] VIR. Các thương vụ đáng chú ý báo hiệu những bước đột phá trong giáo dục <Đánh giá>

[12] Investment News. EQuest huy động thành công 120 triệu USD từ quỹ KKR <Đánh giá>

[13] VIR. Các thương vụ đáng chú ý báo hiệu những bước đột phá trong giáo dục <Đánh giá>

[14] Thanhnien. Nutifood lấn sân sang lĩnh vực giáo dục, đầu tư vào Anne Hill International School <Đánh giá>

[15] VIR. Vuihoc đầu tư vào The IELTS Workshop để tận dụng thị trường luyện thi tại Việt Nam <Đánh giá>

[16] TVPL. Nghị quyết số 35/NQ-CP về tăng cường huy động các nguồn lực xã hội đầu tư cho phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2019–2025 <Đánh giá>

[17] TVPL. Nghị định số 86/2018/NĐ-CP về hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục <Đánh giá>

[18] TVPL. Nghị định số 124/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 86/2018/NĐ-CP ngày 6 tháng 6 năm 2018 của Chính phủ quy định về hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục <Đánh giá>

[19] VIR. Các thương vụ đáng chú ý báo hiệu những bước đột phá trong giáo dục <Đánh giá>

[20] Vietnam Briefing. Lĩnh vực giáo dục phổ thông tại Việt Nam: Phạm vi đầu tư nước ngoài và những thay đổi pháp lý mới <Đánh giá>

[21] Vietnamplus. Việt Nam mong muốn đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực STEM <Đánh giá>

[22] Saigon Economy. M&A trong giáo dục: Tìm kiếm cấu trúc bền vững trong tài chính và chất lượng đào tạo <Đánh giá>

[23] TVPL. Nghị định số 124/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 86/2018/NĐ-CP ngày 6 tháng 6 năm 2018 của Chính phủ quy định về hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục <Đánh giá>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.