Thị trường may mặc thân thiện với môi trường đang chứng kiến sự gia tăng nhận thức và áp dụng các loại sợi tự nhiên và bền vững. Các chất liệu nổi bật đang được ưa chuộng bao gồm lyocell, len, lanh, gai dầu, lụa và bông hữu cơ.[8]

Organic cotton

Nguồn: Hiệp hội Dệt may Việt Nam

Về lâu dài, Việt Nam cũng đang nghiên cứu tiềm năng của Vật liệu sinh học, chẳng hạn như nhựa sinh học được sản xuất từ tinh bột, đường hoặc ethylene sinh học thông qua quá trình lên men hoặc cơ học.[9] Đây là hướng đi chiến lược nhằm giảm sự phụ thuộc vào sợi tổng hợp có nguồn gốc từ dầu mỏ, vốn là mối đe dọa lớn đối với môi trường do không phân hủy sinh học, đặc biệt là polyester.

Besides, developing the supply of recycled input materials is one of the biggest investment opportunities and also the most serious bottleneck of Vietnam’s textile and garment industry today. With the growth rate of the industry, it is estimated that Vietnam has a potential amount of 395-600 thousand tons (KT) of recyclable textile waste per year by 2030.[10] Nguồn rác thải này rất đa dạng, bao gồm quần áo cũ từ các hộ gia đình, vải vụn, vải thừa, sản phẩm lỗi từ các nhà máy và hàng tồn kho từ các cửa hàng thời trang.[11]

Lượng chất thải dệt may trong nước là 395-600 KT, là nguồn tài nguyên thứ cấp khổng lồ chưa được khai thác, đặc biệt quan trọng khi thị trường quốc tế tiếp tục đòi hỏi "nhiều hoạt động tái chế hơn".[12] Đầu tư vào các hệ thống phân loại tự động chuyên nghiệp, có thể sử dụng công nghệ hình ảnh hoặc hóa học, sẽ giúp giải phóng nguồn cung cấp nguyên liệu thô có giá trị cao, giảm sự phụ thuộc vào việc nhập khẩu nguyên liệu thô hoặc vật liệu tái chế chất lượng thấp.

Đặc điểm, năng lực cung ứng và tiềm năng phát triển của nguyên liệu may mặc bền vững tại Việt Nam

Nguồn: Tổng hợp của B&Company

Case Study: Greenyarn – Pioneer of sustainable fabric fibers in Vietnam[13]

Greenyarn, công ty con của Công ty TNHH Dệt Bảo Lan, được thành lập với mục tiêu trở thành công ty đầu tiên tại Việt Nam chuyên cung cấp sợi dệt bền vững. Với triết lý kinh doanh lấy sự hài hòa và cân bằng giữa con người và thiên nhiên làm kim chỉ nam, Greenyarn coi phát triển bền vững không chỉ là tương lai mà còn là yếu tố cạnh tranh quan trọng trong ngành dệt may.

Greenyarn đã tạo dựng thành công lợi thế cạnh tranh thông qua việc đa dạng hóa và chuyên môn hóa sản phẩm xanh.

Greenyarn đã trở thành nhà cung cấp sợi bền vững đầu tiên tại Việt Nam, xây dựng nền tảng niềm tin vững chắc và mở rộng thị trường sang các nước như Trung Quốc, Châu Âu, Úc và Hoa Kỳ. Công ty không chỉ giúp các doanh nghiệp dệt may Việt Nam dễ dàng tiếp cận nguồn nguyên liệu xanh mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường xuất khẩu, đáp ứng các tiêu chí khắt khe của các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA). Đồng thời, Greenyarn góp phần bảo vệ môi trường bằng cách giảm thiểu chất thải, thúc đẩy canh tác bông hữu cơ và sử dụng vật liệu tái chế. Công ty cũng nâng cao nhận thức về sức khỏe và an toàn của người tiêu dùng với các sản phẩm sợi an toàn, không độc hại.

Government’s support and financial incentive framework

Sự hỗ trợ của chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm rào cản chi phí vốn cho các dự án công nghệ xanh.

Hỗ trợ các ưu đãi cho ngành công nghiệp: Các dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, bao gồm nguyên liệu cho ngành dệt may (sợi, vải) được hưởng ưu đãi thuế theo Nghị định số 57/2021/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần nộp hồ sơ và nhận xác nhận ưu đãi từ Bộ Công Thương để được hưởng các chính sách này.[14]

Ưu đãi vốn xanh: Vốn là rào cản lớn nhất cho việc đầu tư công nghệ hiện đại. Để giải quyết vấn đề này, Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam hỗ trợ nguồn vốn lớn (trên 3.000 tỷ đồng) cho các dự án liên quan đến tái chế, thu gom, xử lý rác thải và năng lượng xanh. Đặc biệt, thời hạn vay tối đa lên đến 10 năm với lãi suất cực kỳ ưu đãi, chỉ 2,61 tỷ đồng/năm.[15]

The government’s provision of low-interest-rate capital and tax incentives for support industries significantly reduces capital expenditure (CAPEX) for investors. This enables high-tech projects such as chemical recycling or waterless dyeing to become more financially feasible, while reshaping business models, allowing Vietnamese enterprises to compete with technology and sustainability, instead of just competing on labor costs.

Phần kết luận

Ngành dệt may Việt Nam vẫn là ngành xuất khẩu chủ lực, nằm trong top ba toàn cầu và đóng vai trò thiết yếu đối với tăng trưởng thương mại quốc gia. Bên cạnh thành công, ngành dệt may đang đối mặt với nhu cầu chuyển đổi sang phát triển bền vững bằng cách áp dụng vật liệu thân thiện với môi trường và công nghệ xanh. Chính phủ đang hỗ trợ mạnh mẽ thông qua các ưu đãi thuế và vốn xanh lãi suất thấp, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực cạnh tranh.

For foreign investors, opportunities abound in the production of bio-based and recycled fibers, such as cellulose fibers (Modal, Tencel), and fibers from new materials like pineapple, banana, and bamboo, as well as recycled polyester, cotton, and nylon. There is also potential in green dyeing technologies, including waterless dyeing and wastewater treatment processes that reduce energy and water use. Investment in green infrastructure, such as eco-friendly textile parks, and supporting services like certification labs (GOTS, GRS) are also key opportunities. In short, Vietnam’s sustainable textile materials market is entering a golden period for FDI, offering investors both cost advantages and the opportunity to be part of a rapidly evolving industry.

[1] Skhcn.daklak.gov.vn, Tái chế rác thải dệt may theo chu trình khép kín: Đột phá từ công nghệ phân loại hóa học (https://skhcn.daklak.gov.vn/tai-che-khep-kin-phe-thai-det-may-buoc-dot-pha-tu-cong-nghe-phan-loai-hoa-chat-8325.html)

[2] Haitrieu.com, Top 7 Types of Environmentally Friendly Fabrics – Green Materials, Sustainable (https://haitrieu.com/blogs/loai-vai-than-thien-voi-moi-truong/)

[3] Tapchicongthuong.vn, Động lực nào thúc đẩy quá trình “xanh hóa” chuỗi cung ứng dệt may, da giày? ( https://tapchicongthuong.vn/dong-luc-nao-thuc-day–xanh-hoa–chuoi-cung-ung-det-may–da-giay-129048.htm )

[4] Khcnhungyen.gov.vn, GOTS and GRS Standards: Key Tools to Promote the Textile Industry’s Green Transformation (http://khcnhungyen.gov.vn/tin-tuc/tieu-chuan-gots-va-grs-cong-cu-then-chot-thuc-day-nganh-det-may-chuyen-doi-xanh-3516 )

[5] Kirin Capital, Báo cáo triển vọng ngành dệt may năm 2025

[6] Kirin Capital, Báo cáo triển vọng ngành dệt may năm 2025

[7] Kirin Capital, Báo cáo triển vọng ngành dệt may năm 2025

[8] Haitrieu.com, Top 7 Types of Environmentally Friendly Fabrics – Green Materials, Sustainable (https://haitrieu.com/blogs/loai-vai-than-thien-voi-moi-truong/)

[9] Pvn.vn, Nhựa sinh học và khả năng ứng dụng tại Việt Nam (https://pvn.vn/DataStore/Documents/2020/TCDK/T4/Le%20Duong%20Hai%20p.32-39.pdf )

[10] Ungphosuco.vn, Tái chế chất thải từ ngành dệt may tại Việt Nam (https://ungphosuco.vn/tai-che-chat-thai-cua-nganh-det-may-o-viet-nam/ )

[11] Bactham.net, Công nghệ xử lý rác thải dệt may tái chế: Giải pháp xanh cho ngành thời trang bền vững (https://bactham.net/cong-nghe-xu-ly-chat-thai-det-may-tai-che.html )

[12] Ungphosuco.vn, Tái chế chất thải từ ngành dệt may tại Việt Nam (https://ungphosuco.vn/tai-che-chat-thai-cua-nganh-det-may-o-viet-nam/ )

[13] Tổng hợp của B&Company, https://greenyarn.vn/

[14] Taxservices.com.vn, Ưu đãi thuế cho sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ngành dệt may (https://taxservices.com.vn/blogtax/chu-de-hap-dan/uu-dai-thue-cong-nghiep-ho-tro-nganh-det-may.101.html)

[15] Thanhnien.vn, Recyclingplastic textile, garment…will bethe future of theeconomy – Thanh Niên Newspaper (https://thanhnien.vn/tai-che-nhua-det-may-se-la-tuong-lai-cua-nen-kinh-te-185240809184614714.htm)

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.