Lý lịch

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã nổi lên như một trong những công nghệ mang tính đột phá nhất, định hình nền kinh tế toàn cầu. Tại Việt Nam, AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất, tài chính, y tế, giáo dục, thương mại điện tử và các dịch vụ công. Bên cạnh tiềm năng nâng cao năng suất và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, sự phát triển nhanh chóng của AI cũng làm gia tăng những lo ngại liên quan đến quyền riêng tư, an ninh mạng, thông tin sai lệch, trách nhiệm pháp lý và tính minh bạch của việc ra quyết định có hỗ trợ bởi AI. [1]

Vào ngày 10 tháng 12 năm 2025, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo (Luật số 134/2025/QH15)[2], có hiệu lực chính thức từ ngày 1 tháng 3 năm 2026. Đây là đạo luật đầu tiên của Việt Nam dành riêng cho AI, bao quát các hoạt động từ nghiên cứu và phát triển AI đến việc cung cấp, triển khai và sử dụng các hệ thống AI. Luật này xử lý các rủi ro liên quan đến AI, đồng thời thúc đẩy chủ quyền công nghệ, hạ tầng AI quốc gia và phát triển một hệ sinh thái AI có tính cạnh tranh.

Từ các quy định phân tán đến một Luật AI chuyên biệt

Trước khi Luật AI được ban hành, Việt Nam chưa có một khuôn khổ pháp lý thống nhất điều chỉnh riêng đối với trí tuệ nhân tạo. Thay vào đó, các vấn đề liên quan đến AI được đề cập rải rác trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau. Luật Công nghiệp Công nghệ số (Luật số 71/2025/QH15)[3] là đạo luật Việt Nam đầu tiên đề cập rõ ràng đến trí tuệ nhân tạo, xác định AI là công nghệ chiến lược cần được ưu tiên phát triển. Luật An ninh mạng[4] và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025[5] đặt nền tảng pháp lý cho an ninh mạng, quyền riêng tư và việc sử dụng dữ liệu trong các hệ thống AI. Luật Dữ liệu[6], Luật Giao dịch điện tử[7], và Luật Sở hữu trí tuệ[8] điều chỉnh quản trị dữ liệu, giao dịch số và quyền sở hữu đối với nội dung do AI tạo ra.

Khi các ứng dụng AI mở rộng trên cả khu vực công và tư, khuôn khổ pháp lý phân tán này ngày càng trở nên không còn đủ đáp ứng. Luật số 134/2025/QH15 lấp đầy khoảng trống này bằng cách thiết lập khuôn khổ pháp lý chuyên biệt đầu tiên của Việt Nam cho AI.

Tổng hợp của B&Company

Những điểm nổi bật của Luật AI Việt Nam

Luật Trí tuệ nhân tạo của Việt Nam thiết lập một khuôn khổ toàn diện, kết hợp quản trị AI với các chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ dài hạn. Có năm quy định nổi bật.

Tổng hợp của B&Company

Tác động đối với doanh nghiệp và nền kinh tế số

Tác động của Luật AI không chỉ giới hạn ở các công ty phát triển công nghệ AI. Khi AI ngày càng được tích hợp vào các quy trình kinh doanh hàng ngày, các tổ chức sử dụng công cụ AI của bên thứ ba cũng có thể cần xem xét tính minh bạch, sự giám sát của con người, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm giải trình.

Tổng hợp của B&Company

Đối với các nhà phát triển và cung cấp công nghệ, luật này nhiều khả năng sẽ làm tăng trách nhiệm tuân thủ, đặc biệt đối với các hệ thống có rủi ro cao. Tuy nhiên, các quy định rõ ràng hơn cũng có thể giảm bớt sự bất định về pháp lý và củng cố niềm tin của người dùng và nhà đầu tư theo thời gian.

Đối với các công ty chỉ sử dụng AI thay vì phát triển AI, tác động sẽ gián tiếp hơn nhưng ngày càng đáng kể. Các doanh nghiệp sử dụng chatbot, AI tạo sinh cho marketing, tuyển dụng có hỗ trợ AI, phân tích dữ liệu hoặc ra quyết định tự động cần đánh giá xem các ứng dụng này được phân loại như thế nào và liệu có áp dụng các nghĩa vụ về minh bạch, giám sát của con người hay các nghĩa vụ khác hay không.

Ở cấp độ hệ sinh thái, sự hỗ trợ của Chính phủ đối với hạ tầng AI, môi trường sandbox, startup và các mô hình tiếng Việt có thể tạo ra cơ hội mới cho các công ty công nghệ và nhà đầu tư. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn cần tăng cường năng lực tính toán, nguồn lực dữ liệu và nhân lực AI để hiện thực hóa đầy đủ các cơ hội này.

Phần kết luận

Việc Luật Trí tuệ nhân tạo của Việt Nam (Luật số 134/2025/QH15) có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong nỗ lực của quốc gia nhằm xây dựng nền tảng pháp lý cho nền kinh tế số. Luật này kết hợp quản lý rủi ro với các chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tự chủ công nghệ. Khi việc ứng dụng AI tăng tốc trên khắp các ngành, luật mới mang lại sự chắc chắn pháp lý cao hơn cho cả các nhà phát triển AI lẫn doanh nghiệp tích hợp AI vào hoạt động của mình.

Đọc thêm 

Cập nhật thị trường AI và bán dẫn Việt Nam – Quý 1/2026

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

[1] BÁO CÁO Đánh giá mức độ sẵn sàng về Trí tuệ nhân tạo của VIỆT NAM

[2]https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Luat-Tri-tue-nhan-tao-2025-so-134-2025-QH15-679013.aspx Law on Artificial Intelligence No. 134/2025/QH15

[3]https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Law-71-2025-QH15-Digital-Technology-Industry-668801.aspx

[4] https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Luat-an-ninh-mang-2018-351416.aspx

[5]https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Luat-Bao-ve-du-lieu-ca-nhan-2025-so-91-2025-QH15-625628.aspx

[6] https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Luat-Du-lieu-2024-so-60-2024-QH15-621343.aspx

[7] https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Luat-Giao-dich-dien-tu-2023-20-2023-QH15-513347.aspx

[8] https://thuvienphapluat.vn/van-ban/So-huu-tri-tue/Luat-So-huu-tri-tue-2005-50-2005-QH11-7022.aspx