Thị trường điện toán đám mây tăng trưởng cao nhưng đầy thách thức tại Việt Nam

15/04/2019

B&Company

Tương lai tươi sáng cho điện toán đám mây
Thị trường điện toán đám mây tại Việt Nam đang tăng trưởng nhanh. Theo báo cáo của Microsoft và Đại học Quốc gia Singapore công bố năm 2017, trong số các nước ASEAN, Việt Nam có tốc độ tăng trưởng chi tiêu cho Cloud cao nhất với CAGR là 64,4% trong giai đoạn 2010 – 2016, so với mức trung bình 49% của khu vực ASEAN.

Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội lớn để thúc đẩy việc ứng dụng điện toán đám mây. Chi tiêu bình quân đầu người cho điện toán đám mây ở Việt Nam vẫn còn thấp, chỉ khoảng 1,7 USD năm 2016, thấp hơn 100 lần so với Singapore, và thấp hơn 6,5 lần so với Malaysia và 2,4 lần so với Thái Lan.

Có một khoảng cách lớn giữa chi tiêu bình quân đầu người cho điện toán đám mây ở Việt Nam và các nước ASEAN cho thấy tiềm năng to lớn của thị trường chưa được khai thác dành cho các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây.

BMI Research định giá thị trường điện toán đám mây của Việt Nam ở mức 160,2 triệu đô la Mỹ vào năm 2016 và dự báo thị trường này sẽ tăng trưởng với tốc độ CAGR là 40% trong giai đoạn 2016-2019.

Nguồn: Dữ liệu BMI, B&Company Việt Nam tổng hợp

Khảo sát mới nhất về ứng dụng điện toán đám mây tại Việt Nam năm 2017 do Trường Chính sách công Lý Quang Diệu thực hiện cho thấy, trong 4 tháng đầu năm 2017, đã có 56% doanh nghiệp Việt Nam sử dụng điện toán đám mây. Bên cạnh đó, có 55% cơ quan nhà nước sử dụng điện toán đám mây, trong đó có 62% ở cấp trung ương và 45% ở cấp địa phương.

Việt Nam xếp hạng cuối cùng trong Chỉ số sẵn sàng đám mây (CRI) của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, An ninh mạng và Quyền riêng tư làchúng tôio điểm yếu lớn nhất
Mặc dù Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể về phát triển cơ sở hạ tầng Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) cũng như việc sử dụng ICT, nhưng đất nước vẫn tụt hậu trong chuyển đổi số và phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc thúc đẩy việc áp dụng điện toán đám mây trong các tổ chức và lĩnh vực.

Chỉ số sẵn sàng đám mây (CRI) do Hiệp hội điện toán đám mây châu Á (ACCA) biên soạn cho các nước châu Á - Thái Bình Dương xếp Việt Nam ở vị trí cuối cùng trong số 14 quốc gia.

Nguồn: Hiệp hội điện toán đám mây Châu Á (ACCA)

CRI 2018 đã nhấn mạnh những điểm yếu chính của Việt Nam trong các vấn đề an ninh mạng và quyền riêng tư. Các thông số này đều xếp hạng thấp nhất (tức là hạng 14) trong số các quốc gia APAC và chứng kiến điểm số giảm trong báo cáo CRI 2016 so với năm 2018.

Nguồn: Hiệp hội Điện toán đám mây châu Á (ACCA) – Tổng hợp bởi B&Company Việt Nam

Điểm số về an ninh mạng giảm xuống tương ứng với sự sụt giảm của Chỉ số An ninh mạng Toàn cầu (GCI) năm 2017 của Việt Nam so với năm 2014. Bên cạnh đó, yếu tố Bảo mật thông tin cá nhân cũng giảm điểm do đánh giá thấp hơn về các vấn đề liên quan đến yêu cầu đăng ký đối với người kiểm soát dữ liệu và chuyển dữ liệu xuyên biên giới, có thể bị ảnh hưởng bởi dự thảo Luật An ninh mạng.

Hai thông số còn lại vẫn xếp hạng thấp thứ hai trong giai đoạn 2016-2018 là Bảo vệ sở hữu trí tuệ và Tự do thông tin. Đặc biệt, Việt Nam có điểm thấp nhất ở yếu tố “Tự do thông tin”, theo báo cáo quốc tế “Tự do trên mạng”, đánh giá các vấn đề về rào cản tiếp cận thông tin, hạn chế về nội dung và vi phạm quyền của người sử dụng.

Thực tế này cho thấy Chính phủ và các bên liên quan phải giải quyết vấn đề an ninh mạng và tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ, quyền riêng tư và quyền tự do thông tin để đẩy nhanh quá trình áp dụng điện toán đám mây cũng như thị trường dịch vụ CNTT nói chung.

Luật an ninh mạng có thể có một dấu hiệutác động đáng kể đến các nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến có khách hàng Ở Việt Nam
Chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01, 2019, Luật An ninh mạng Việt Nam đã khiến nhiều công ty công nghệ và phi công nghệ lên tiếng lo ngại, đặc biệt là các quy định về lưu trữ dữ liệu có thể xung đột với các cam kết quốc tế của Việt Nam.

“Điều 26.3. Các nhà cung cấp dịch vụ trong và ngoài nước về mạng viễn thông và Internet cũng như các dịch vụ giá trị gia tăng khác trong không gian mạng tại Việt Nam [các nhà cung cấp dịch vụ không gian mạng] thực hiện các hoạt động thu thập, khai thác [sử dụng], phân tích và xử lý dữ liệu [là] thông tin cá nhân, dữ liệu về quan hệ của người sử dụng dịch vụ và dữ liệu do người sử dụng dịch vụ tạo ra tại Việt Nam phải lưu trữ các dữ liệu đó tại Việt Nam trong thời hạn [được] quy định bởi Chính phủ.

Doanh nghiệp nước ngoài quy định tại khoản này phải có chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam.”

Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mới đây, trong đó Việt Nam là một quốc gia thành viên, có hiệu lực từ ngày 30 tháng 12 năm 2018, yêu cầu tất cả các quốc gia thành viên cho phép chuyển giao thông tin xuyên biên giới bằng phương tiện điện tử, và không yêu cầu nội địa hóa các cơ sở điện toán theo Điều 14.11 và 14.13, về nguyên tắc, trái với quy định về nội địa hóa dữ liệu của Luật An ninh mạng. Tuy nhiên, điều này có thể không gây hậu quả cho Việt Nam trong ngắn hạn, vì Hiệp định cho phép Việt Nam được gia hạn thời gian 2 năm, và Việt Nam đã ký các thỏa thuận song phương với các nước thành viên CPTPP bao gồm Nhật Bản, Malaysia, New Zealand và Australia về khả năng vi phạm nghĩa vụ tại Điều 14.13 và 14.11 trong thời hạn 5 năm kể từ ngày Hiệp định có hiệu lực đối với Việt Nam.

Tuy nhiên, mối lo ngại từ các nhà cung cấp dịch vụ xoay quanh tính khả thi và chi phí đối với các công ty công nghệ nước ngoài trong việc lắp đặt hệ thống lưu trữ và thiết lập cơ sở hạ tầng tại Việt Nam. Điều này có thể không ảnh hưởng nhiều đến các ông lớn trong lĩnh vực điện toán đám mây quốc tế như Microsoft, Amazon, IBM, Google, những công ty đã thâm nhập thị trường, vì họ có thể sẵn sàng đầu tư thêm để tuân thủ luật pháp Việt Nam; nhưng nhiều công ty nhỏ hơn có thể sẽ xem xét lại chi phí đầu tư, từ đó gây tổn hại đến thị trường nói chung và làm giảm sự lựa chọn của người dùng Việt Nam.

Mặt khác, điều này cũng tạo ra lợi thế cho các công ty điện toán đám mây trong nước tại Việt Nam. Số lượng nhà cung cấp dịch vụ đám mây tại Việt Nam không nhiều, những cái tên tiêu biểu là Viettel IDC, FPT Telecom và CMC Telecom, là những nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và Internet hàng đầu trong nước. Họ cũng là đối tác của các nhà cung cấp điện toán đám mây lớn của nước ngoài để nắm bắt cơ hội thị trường.

Nguồn: Đánh giá của B&company

* Tiêu chuẩn của Uptime Institute là trách nhiệm giải trình trên toàn thế giới và đánh giá hiệu quả cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu theo yêu cầu của doanh nghiệp về tính khả dụng của hệ thống.

Tài liệu tham khảo: