Thị trường điện toán đám mây tăng trưởng cao nhưng đầy thách thức tại Việt Nam

Thị trường điện toán đám mây tại Việt Nam tăng trưởng cao nhưng đầy thách thức

15/04/2019

B&Company

Tương lai tươi sáng cho điện toán đám mây
Thị trường điện toán đám mây tại Việt Nam đang tăng trưởng nhanh. Theo một báo cáo do Microsoft và Đại học Quốc gia Singapore công bố năm 2017, trong số các quốc gia ASEAN, Việt Nam có tốc độ gia tăng chi tiêu cho điện toán đám mây cao nhất, với CAGR đạt 64,4% trong giai đoạn 2010 – 2016, so với mức trung bình 49% của khu vực ASEAN.

Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội để thúc đẩy việc áp dụng điện toán đám mây. Mức chi tiêu bình quân đầu người cho điện toán đám mây tại Việt Nam vẫn còn thấp, chỉ khoảng 1,7 USD vào năm 2016, thấp hơn 100 lần so với Singapore, thấp hơn lần lượt 6,5 lần và 2,4 lần so với Malaysia và Thái Lan.

Khoảng cách lớn về mức chi tiêu bình quân đầu người cho điện toán đám mây giữa Việt Nam và các quốc gia ASEAN cho thấy tiềm năng rất lớn của thị trường chưa được khai thác đối với các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây.

BMI Research định giá thị trường điện toán đám mây của Việt Nam ở mức 160,2 triệu USD vào năm 2016 và dự báo thị trường sẽ tăng trưởng với CAGR 40% trong giai đoạn 2016–2019.

Nguồn: Dữ liệu BMI, B&Company Vietnam tổng hợp

Khảo sát mới nhất về việc ứng dụng điện toán đám mây tại Việt Nam năm 2017, do Trường Chính sách công Lee Kuan Yew thực hiện, cho thấy 56% doanh nghiệp Việt Nam đã sử dụng điện toán đám mây trong bốn tháng đầu năm 2017. Bên cạnh đó, 55% cơ quan nhà nước đã sử dụng điện toán đám mây, trong đó tỷ lệ này là 62% ở cấp trung ương và 45% ở cấp địa phương.

Việt Nam xếp hạng cuối cùng trong Chỉ số Sẵn sàng cho Điện toán đám mây (CRI) của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, An ninh mạng và Quyền riêng tư là hwai điểm yếu lớn nhất
Mặc dù Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong phát triển cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) cũng như mức độ sử dụng ICT, quốc gia này vẫn chậm hơn trong quá trình chuyển đổi số và đối mặt với nhiều thách thức trong việc thúc đẩy áp dụng điện toán đám mây trên toàn bộ các tổ chức và lĩnh vực.

Chỉ số Sẵn sàng cho Điện toán đám mây (CRI), do Hiệp hội Điện toán đám mây châu Á (ACCA) xây dựng cho các quốc gia khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đã xếp Việt Nam ở vị trí cuối cùng trong số 14 quốc gia.

Nguồn: Hiệp hội Điện toán đám mây châu Á (ACCA)

CRI 2018 nhấn mạnh những điểm yếu chính của Việt Nam trong các vấn đề về an ninh mạng và quyền riêng tư. Cả hai tiêu chí này đều xếp hạng thấp nhất (tức hạng 14) trong số các quốc gia APAC và ghi nhận điểm số giảm so với báo cáo CRI 2016.

Nguồn: Hiệp hội Điện toán đám mây châu Á (ACCA) – B&Company Vietnam tổng hợp

Điểm số về An ninh mạng giảm, phù hợp với sự suy giảm trong Chỉ số An ninh mạng Toàn cầu (GCI) năm 2017 của Việt Nam so với năm 2014. Bên cạnh đó, điểm số của tiêu chí Quyền riêng tư giảm do đánh giá thấp hơn đối với các vấn đề về yêu cầu đăng ký đối với bên kiểm soát dữ liệu và việc chuyển dữ liệu xuyên biên giới, có thể bị tác động bởi dự thảo Luật An ninh mạng.

Hai tiêu chí còn lại là Bảo hộ Sở hữu trí tuệ và Tự do Thông tin vẫn xếp hạng thấp thứ hai trong giai đoạn 2016–2018. Đặc biệt, Việt Nam có điểm số thấp nhất ở tiêu chí “Tự do Thông tin”, dựa trên báo cáo quốc tế “Freedom on the Net”, đánh giá các vấn đề về trở ngại trong việc tiếp cận thông tin, giới hạn về nội dung và hành vi vi phạm quyền của người dùng.

Thực tế này cho thấy Chính phủ và các bên liên quan cần giải quyết các vấn đề về an ninh mạng, đồng thời tăng cường thực thi các quy định về sở hữu trí tuệ, quyền riêng tư và tự do thông tin nhằm đẩy nhanh việc áp dụng điện toán đám mây cũng như phát triển toàn diện thị trường dịch vụ CNTT.

Luật An ninh mạng có thể gây tác động đáng kể đến các nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến có khách hàng Ở Việt Nam
Chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1, 2019, Luật An ninh mạng Việt Nam đã khiến nhiều doanh nghiệp công nghệ và phi công nghệ bày tỏ quan ngại về Luật này, đặc biệt là các quy định về lưu trữ dữ liệu trong nước, vốn có thể mâu thuẫn với các cam kết quốc tế của Việt Nam.

“Điều 26. 3. Các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng Internet và các dịch vụ gia tăng khác trên không gian mạng tại Việt Nam [nhà cung cấp dịch vụ không gian mạng] thực hiện hoạt động thu thập, khai thác [sử dụng], phân tích và xử lý dữ liệu [là] thông tin cá nhân, dữ liệu về mối quan hệ của người sử dụng dịch vụ và dữ liệu do người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam tạo ra phải lưu trữ các dữ liệu này tại Việt Nam trong thời gian [cụ thể] [được] Chính phủ quy định.

Doanh nghiệp nước ngoài được đề cập tại khoản này phải đặt chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam.”

Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (‘CPTPP’) gần đây, mà Việt Nam là một quốc gia thành viên, có hiệu lực từ ngày 30 tháng 12 năm 2018, yêu cầu tất cả các quốc gia thành viên cho phép chuyển thông tin xuyên biên giới bằng phương tiện điện tử và không yêu cầu nội địa hóa cơ sở hạ tầng điện toán theo Điều 14.11 và 14.13; về nguyên tắc, quy định này trái với yêu cầu nội địa hóa dữ liệu của Luật An ninh mạng. Tuy nhiên, điều này có thể chưa gây ra hệ quả đối với Việt Nam trong ngắn hạn, vì Hiệp định cho phép Việt Nam trì hoãn trong thời hạn 2 năm, đồng thời Việt Nam đã ký các thỏa thuận song phương với các thành viên CPTPP, bao gồm Nhật Bản, Malaysia, New Zealand và Australia, về khả năng vi phạm nghĩa vụ tại Điều 14.13 và 14.11 trong thời hạn 5 năm kể từ ngày Hiệp định này có hiệu lực đối với Việt Nam.

Tuy nhiên, mối quan ngại của các nhà cung cấp dịch vụ liên quan đến tính khả thi và chi phí để các công ty công nghệ nước ngoài lắp đặt hệ thống lưu trữ và thiết lập hiện diện tại Việt Nam. Điều này có thể không ảnh hưởng nhiều đến các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quốc tế lớn, đã gia nhập thị trường như Microsoft, Amazon, IBM và Google, vì họ có thể sẵn sàng đầu tư thêm để tuân thủ pháp luật Việt Nam; nhưng nhiều doanh nghiệp nhỏ hơn có thể sẽ cân nhắc lại chi phí đầu tư và do đó vẫn gây ảnh hưởng tiêu cực đến toàn thị trường, đồng thời làm giảm các lựa chọn của người dùng Việt Nam.

Mặt khác, điều này cũng tạo ra lợi thế cho các doanh nghiệp điện toán đám mây trong nước tại Việt Nam. Số lượng nhà cung cấp dịch vụ đám mây tại Việt Nam không nhiều; những tên tuổi tiêu biểu gồm Viettel IDC, FPT Telecom và CMC Telecom, vốn nằm trong nhóm các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và Internet hàng đầu tại Việt Nam. Họ cũng là đối tác của các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây nước ngoài lớn nhằm nắm bắt cơ hội thị trường.

Nguồn: B&company review

* Tiêu chuẩn Uptime Institute là tiêu chuẩn đánh giá trên phạm vi toàn cầu và đánh giá hiệu quả cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu dựa trên các yêu cầu của doanh nghiệp về tính sẵn sàng của hệ thống.

Tài liệu tham khảo: