Báo cáo ngắn gọn về thị trường logistics tại Việt Nam

Ngành logistics đang mở rộng nhanh chóng. Với tốc độ tăng trưởng hằng năm khoảng 14-16%, quy mô đã đạt khoảng 52 tỷ USD, tương đương xấp xỉ 10% GDP. Vị trí thuận lợi cho thương mại quốc tế (đường bờ biển dài, hệ thống sông ngòi và biên giới đất liền rộng) cùng các hiệp định thương mại (EVFTA, CPTPP, RCEP, v.v.) tạo điều kiện cho hội nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu và là những yếu tố then chốt thúc đẩy mô hình thương mại gia công. Mặc dù chi phí logistics cao từng là một thách thức, nhưng việc cải thiện hạ tầng vận tải và cạnh tranh gia tăng đã nâng cao hiệu quả. Đến năm 2023, xếp hạng của Việt Nam trong Chỉ số Hiệu quả Logistics của Ngân hàng Thế giới đã tăng lên vị trí thứ 43 trong số 139 quốc gia.

Thống kê cơ bản

Quy định

Hạn chế sở hữu nước ngoài trong lĩnh vực logistics dao động từ 34% đến 100%. Tỷ lệ vốn góp nước ngoài bị giới hạn ở mức 34% đối với vận tải hàng hóa hàng không, 49% đối với vận tải biển, đường sắt và đường thủy nội địa, và 51% đối với vận tải hàng hóa đường bộ. Ngược lại, dịch vụ kho bãi, chuyển phát nhanh (bưu phẩm và kiện hàng), và giao nhận hàng hóa cho phép sở hữu hoàn toàn của nước ngoài. Mặc dù việc xin giấy phép và tuân thủ các quy định của ngành vẫn là cần thiết, các cải cách thể chế đi kèm với việc gia nhập WTO và nhiều FTA đã dần nới lỏng thủ tục gia nhập và các hạn chế về tỷ lệ vốn góp đối với nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực kho bãi và giao nhận. Hơn nữa, trong khi Chính phủ duy trì trần sở hữu nước ngoài đối với các dịch vụ vận tải cốt lõi như hàng không, hàng hải và đường sắt để bảo đảm chủ quyền và an ninh, thì đồng thời tích cực thúc đẩy sự tham gia của vốn nước ngoài và tư nhân vào các lĩnh vực hạ tầng như sân bay, cảng biển và đường cao tốc thông qua các cơ chế FDI và PPP.

Trong năm 2023, Nghị quyết Chính phủ 163/NQ-CP 2022 đã thiết lập chiến lược logistics quốc gia, nhấn mạnh số hóa và nâng cao hiệu quả. Trong thời gian tới, dự báo sẽ có sự tăng trưởng của các nhà cung cấp 4PL (Fourth- Party Logistics) 104 mới và các nền tảng vận tải số hướng tới cung cấp dịch vụ quản lý chuỗi cung ứng trọn gói cho các nhà xuất khẩu và các nhà bán lẻ lớn. Nhà đầu tư nước ngoài có cơ hội đầu tư vào các hạ tầng như bến cảng, kho lạnh và trung tâm logistics nội địa, cũng như các nền tảng phần mềm giúp nâng cao hiệu quả và khả năng theo dõi, minh bạch thông tin.

Tổng quan thị trường

Tổng sản lượng hàng hóa tăng với tốc độ hằng năm 9%, từ 1,38 tỷ tấn năm 2017 lên 2,58 tỷ tấn năm 2024.