Báo cáo ngắn về các sản phẩm phụ nông nghiệp tại Việt Nam

Phụ phẩm từ nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản là một nguồn tài nguyên quan trọng; việc tận dụng các phụ phẩm này có thể thúc đẩy nông nghiệp bền vững và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, chính sách thiếu nhất quán, công nghệ lạc hậu và cơ sở hạ tầng thị trường còn yếu đang cản trở tiến bộ. Mặt khác, những thách thức này cũng tạo ra cơ hội cho đổi mới và đầu tư. Khi các chính sách khuyến khích nền kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, các doanh nghiệp nước ngoài chuyên về xử lý môi trường, công nghệ xanh và mô hình kinh doanh tuần hoàn có cơ hội hợp tác với các đối tác địa phương thông qua chuyển giao công nghệ và đầu tư.

Hỗ trợ của Chính phủ đối với nền kinh tế tuần hoàn

Quyết định 540/QĐ-TTg (2024) “Kế hoạch phát triển khoa học và công nghệ thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp đến năm 2030” xác định việc tái chế và tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp (bao gồm phụ phẩm từ chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản) là một ưu tiên chiến lược, đồng thời đề ra ba chiến lược cho nông nghiệp tuần hoàn: (1) Đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ phù hợp trong quy trình sản xuất, (2) Chuyển giao công nghệ và (3) Phát triển thị trường đầu ra. Các nhà đầu tư nước ngoài có thể tìm hiểu cơ hội ứng dụng công nghệ phù hợp với các giải pháp ưu tiên được nêu trong quyết định. Các mô hình hoạt động bao gồm chuyển giao công nghệ, cung cấp thiết bị, tư vấn và hợp tác với các nhà sản xuất, nhà cung cấp trong nước. Việc gia nhập lĩnh vực này đòi hỏi cách tiếp cận mang tính chiến lược và dựa trên thông tin đầy đủ, có tính đến điều kiện thị trường phân mảnh, sự phức tạp của quy định và sự khác biệt về công nghệ phù hợp giữa các khu vực và phân khúc kinh doanh. Nắm bắt các nhu cầu khác nhau, đặc điểm vùng miền và các đối tác tiềm năng riêng của từng phân ngành là yếu tố then chốt để xác định các điểm gia nhập khả thi.

Tiềm năng của phụ phẩm nông nghiệp

Phụ phẩm nông nghiệp là các vật liệu thứ cấp phát sinh trong quá trình sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản. Mặc dù không được sử dụng trực tiếp như sản phẩm chính, các phụ phẩm này có thể được tái chế hoặc tái sử dụng. Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp lớn ở Đông Nam Á, sản xuất khối lượng phụ phẩm nông nghiệp rất lớn mỗi năm. Năm 2022, khoảng 159 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp được phát sinh, trong đó 57% có nguồn gốc từ trồng trọt và 39% từ chăn nuôi10