Báo cáo ngắn về những mối đe dọa thương mại dưới hệ thống thuế quan của Mỹ tại Việt Nam

Môi trường thương mại đang trải qua một giai đoạn chuyển đổi then chốt trong bối cảnh các xu hướng toàn cầu. Trong khi năm 2024 chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ, việc Mỹ áp dụng các mức thuế trả đũa vào năm 2025 đã gây ra gián đoạn ngay lập tức, phơi bày những điểm dễ tổn thương mang tính cấu trúc của nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu. Mặc dù chính phủ đã đàm phán thành công một hiệp định thương mại với Mỹ, các lo ngại về chuyển tải vẫn là một thách thức, đòi hỏi các nỗ lực khẩn cấp nhằm thúc đẩy nội địa hóa công nghiệp, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tăng cường truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt. Sự dịch chuyển mang tính cấu trúc này vừa mở ra những cơ hội mới vừa gia tăng rủi ro, trở thành một yếu tố lớn đối với các nhà đầu tư nước ngoài khi đánh giá thị trường Việt Nam. Tổng quan tình hình thương mại Từ năm 2009, thương mại tăng trưởng ổn định, với mức tăng đáng chú ý vào năm 2021 và 2022 31 . Năm 2023, căng thẳng địa chính trị và lạm phát đã dẫn đến sự sụt giảm nhu cầu toàn cầu đối với điện tử, dệt may và may mặc, giày dép, và đồ nội thất, khiến lần đầu tiên trong hơn một thập kỷ ghi nhận mức giảm32 . Dấu hiệu phục hồi xuất hiện từ cuối năm 2023, với tổng kim ngạch thương mại hồi phục lên 786 tỷ USD vào năm 2024, tương ứng mức tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu vượt 400 tỷ USD (tăng 14%), chiếm 2% thương mại toàn cầu33 , trong khi nhập khẩu cũng phục hồi, tăng 17% lên hơn 380 tỷ USD, bù đắp cho mức giảm 10% ghi nhận trong năm 2023.